वजनाची एकके, अंदाज आणि वजनकाटे वाचणे
दुकानदार तांदूळ किग्रॅमध्ये तोलतो, सोनार अंगठी ग्रॅममध्ये आणि औषधविक्रेता औषध मिग्रॅमध्ये. ट्रक वाळू टनांत वाहतो. योग्य एकक निवडल्याने वस्तू किती जड ते कळते.
वजन म्हणजे वस्तू किती जड ते. लहानाकडून मोठ्याकडे एकके : मिलिग्रॅम (मिग्रॅ), ग्रॅम (ग्रॅ), किलोग्रॅम (किग्रॅ), क्विंटल, टन. काटा सुई किंवा आकड्याने वजन दाखवतो; आधी एका लहान खुणेची किंमत शोधा.
सूत्र : एका खुणेची किंमत = (दोन आकड्यांतील फरक) ÷ (त्यांच्यामधील अंतरांची संख्या). वाचन = मोजलेल्या खुणा × एका खुणेची किंमत.
आकृतीत : काट्यावर 0, 250 ग्रॅ, 500 ग्रॅ, 750 ग्रॅ आणि 1 किग्रॅ खुणा आहेत. सुई तिसऱ्या खुणेवर : 3 × 250 ग्रॅ = 750 ग्रॅ.
नियम 1 : सुयोग्य एकक निवडा — प्रत्येक एककासाठी ओळखीची वस्तू आठवा : साखरेचे पाकीट सुमारे 5 ग्रॅ, शाळेची बॅग सुमारे 3 किग्रॅ, भरलेला ट्रक काही टन.
- सोपे : मुंगी : मिग्रॅ. पेन्सिल : सुमारे 5 ग्रॅ.
- मध्यम : पलंग : सुमारे 60 किग्रॅ (60 ग्रॅ नाही).
- परीक्षेसाठी : फ्रिज : सुमारे 50 किग्रॅ (50 ग्रॅ नाही).
नियम 2 : वजनकाटा वाचा — आधी एका खुणेची किंमत शोधा, मग 0 पासून खुणा मोजा.
- सोपे : प्रत्येक 250 ग्रॅमला खूण, सुई 3 र्‍या खुणेवर : 750 ग्रॅ.
- मध्यम : प्रत्येक 100 ग्रॅमला खूण, सुई 7 व्या खुणेवर : 700 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : प्रत्येक 500 ग्रॅमला खूण, सुई 5 व्या खुणेवर : 2,500 ग्रॅ = 2 किग्रॅ 500 ग्रॅ.
प्रत्येक काटा 0 पासून सुरू होतो; सुई कुठून सुरू होते आणि एका लहान खुणेचा अर्थ काय ते नेहमी तपासा.
जवळचा आकडा वाचणे पण खुणा न मोजणे, किंवा जड वस्तू ग्रॅममध्ये लिहिणे (पलंग 60 ग्रॅ).
खुणेची किंमत × खुणांची संख्या. उत्तर ओळखीच्या वस्तूशी पडताळा. आठवणीची युक्ती : "लहान वस्तू ग्रॅममध्ये, माणसे आणि पोती किग्रॅमध्ये, ट्रक टनांत."
फरक ओळखा
| वस्तू | योग्य एकक | सुमारे |
|---|---|---|
| मुंगी | mg | 2 mg |
| पेन्सिल | g | 5 g |
| शाळेची बॅग | kg | 3 kg |
| ट्रकचा भार | टन | 5 टन |
सरावासाठी प्रश्न
- 1शाळेच्या बॅगसाठी योग्य : 3 ग्रॅ, 3 किग्रॅ की 300 किग्रॅ?
- 2सोन्याची अंगठी तोलायला कोणते एकक सर्वोत्तम?
- 3"लोखंडी कपाट – 40 ग्रॅ" बरोबर आहे का? काय असावे?
- 4काट्यावर प्रत्येक 250 ग्रॅमला खूण. सुई 3 र्‍या खुणेवर. वजन?
- 5प्रत्येक 500 ग्रॅमला खूण, सुई 5 व्या खुणेवर. किग्रॅ आणि ग्रॅममध्ये वजन?
- 6मुंगीचे वजन कोणत्या एककात मोजाल?
- 7काटा 1 किग्रॅ आणि 2 किग्रॅ यांमध्ये 4 समान अंतरे दाखवतो. एका खुणेची किंमत?
- 8g, kg आणि टन यांत तोलाल अशी प्रत्येकी एक वस्तू सांगा.
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13 किग्रॅ
- 2ग्रॅम
- 3नाही, सुमारे 40 किग्रॅ
- 4750 ग्रॅ
- 52 किग्रॅ 500 ग्रॅ
- 6मिलिग्रॅम
- 71,000 ग्रॅ ÷ 4 = 250 ग्रॅ
- 8उदा. पेन्सिल, तांदळाचे पोते, वाळूचा ट्रक
एकके रूपांतर : किग्रॅ, ग्रॅ, मिग्रॅ, क्विंटल, टन
श्रेनूला 3 किग्रॅ 500 ग्रॅ पीठ हवे, पण तिचा काटा फक्त ग्रॅम दाखवतो. तिने 3 किग्रॅ 500 ग्रॅ चे ग्रॅममध्ये रूपांतर करायला हवे : 3,500 ग्रॅ.
1 किग्रॅ = 1,000 ग्रॅ; 1 ग्रॅ = 1,000 मिग्रॅ; 100 किग्रॅ = 1 क्विंटल; 1,000 किग्रॅ = 1 टन. मोठ्याकडून लहानाकडे : गुणा; लहानाकडून मोठ्याकडे : भागा.
सूत्र : a किग्रॅ b ग्रॅ = (a × 1,000 + b) ग्रॅ. N ग्रॅ = (N ÷ 1,000) किग्रॅ आणि बाकी ग्रॅममध्ये.
आकृतीत : वर : एककांची शिडी आणि कशाने गुणायचे. खाली : दुहेरी संख्यारेषा — वर किग्रॅ आणि खाली ग्रॅ, 1 किग्रॅ = 1,000 ग्रॅ, म्हणून 3 किग्रॅ 500 ग्रॅ = 3,500 ग्रॅ.
नियम 1 : किग्रॅ आणि ग्रॅ — किग्रॅ ला 1,000 ने गुणा आणि ग्रॅम मिळवा. परत जाताना 1,000 ने भागा : भागाकार = किग्रॅ, बाकी = ग्रॅ.
एकके रूपांतर : किग्रॅ, ग्रॅ, मिग्रॅ, क्विंटल, टन
ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.
ॲपमध्ये उघडा- सोपे : 7 किग्रॅ 67 ग्रॅ = 7,000 + 67 = 7,067 ग्रॅ.
- मध्यम : 10,760 ग्रॅ = 10 किग्रॅ 760 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 4,080 ग्रॅ = 4 किग्रॅ 80 ग्रॅ (4 किग्रॅ 8 ग्रॅ नाही).
नियम 2 : ग्रॅ आणि मिग्रॅ, क्विंटल आणि टन — तीच कल्पना : 1 ग्रॅ = 1,000 मिग्रॅ; 1 क्विंटल = 100 किग्रॅ; 1 टन = 1,000 किग्रॅ = 10 क्विंटल.
- सोपे : 4 ग्रॅ 100 मिग्रॅ = 4,000 + 100 = 4,100 मिग्रॅ.
- मध्यम : 5,000 किग्रॅ = 50 क्विंटल = 5 टन.
- परीक्षेसाठी : 8 टन = 8 × 1,000 = 8,000 किग्रॅ.
लहान भाग (ग्रॅ) गुणल्यानंतर मिळवतात; तो 1,000 ने गुणत नाहीत.
5 किग्रॅ 50 ग्रॅ चे 5,500 ग्रॅ लिहिणे. 50 ग्रॅ म्हणजे 50 च, म्हणून 5,000 + 50 = 5,050 ग्रॅ. तसेच 1 ली 400 मिली = 1,400 मिली, 1,040 नाही.
ग्रॅम तीन अंकी लिहा : स्वल्पविरामानंतरचा भाग नेहमी ग्रॅम. 5,050 ग्रॅ = 5 किग्रॅ 050 ग्रॅ. आठवणीची युक्ती : "मोठ्याकडून लहानाकडे : 1,000 ने गुणा; लहानाकडून मोठ्याकडे : 1,000 ने भागा."
फरक ओळखा
| एककांची जोडी | नाते | उदाहरण |
|---|---|---|
| kg – g | 1 kg = 1,000 g | 3 kg 500 g = 3,500 g |
| g – mg | 1 g = 1,000 mg | 4 g 100 mg = 4,100 mg |
| क्विंटल – किग्रॅ | 1 क्विंटल = 100 किग्रॅ | 5,000 किग्रॅ = 50 क्विंटल |
| टन – किग्रॅ | 1 टन = 1,000 किग्रॅ | 8 टन = 8,000 किग्रॅ |
सरावासाठी प्रश्न
- 13 किग्रॅ 500 ग्रॅ ग्रॅममध्ये बदला.
- 22 किग्रॅ 250 ग्रॅ ग्रॅममध्ये बदला.
- 310,760 ग्रॅ किग्रॅ आणि ग्रॅममध्ये बदला.
- 47 किग्रॅ 67 ग्रॅ आणि 8 किग्रॅ 69 ग्रॅ ग्रॅममध्ये बदला.
- 5साखरेचे पाकीट 5 ग्रॅ चे. किती मिलिग्रॅम?
- 64,080 ग्रॅ आणि 12,042 ग्रॅ किग्रॅ आणि ग्रॅममध्ये बदला.
- 75,000 किग्रॅ = ___ क्विंटल = ___ टन. भरा.
- 8शमीम म्हणते 5 किग्रॅ 50 ग्रॅ = 5,050 ग्रॅ; रेहान म्हणतो 5,500 ग्रॅ. कोण बरोबर आणि का?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13,500 ग्रॅ
- 22,250 ग्रॅ
- 310 किग्रॅ 760 ग्रॅ
- 47,067 ग्रॅ आणि 8,069 ग्रॅ
- 55,000 मिग्रॅ
- 64 किग्रॅ 80 ग्रॅ आणि 12 किग्रॅ 42 ग्रॅ
- 750 क्विंटल, 5 टन
- 8शमीम : 5 × 1,000 + 50 = 5,050 ग्रॅ
वजनांची तुलना
हरप्रीत पिकनिकसाठी टरबूज 3 किग्रॅ, आंबे 2 किग्रॅ, अननस 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ आणि सफरचंद 1 किग्रॅ 250 ग्रॅ घेते. सर्वात जड कोणते? सर्वात हलके कोणते? तुलना करण्यासाठी आधी एकके सारखी करतो.
दोन वजनांची तुलना करायला दोन्ही एकाच एककात (सहसा ग्रॅम) बदला, मग संख्यांची तुलना करा. <, = किंवा > वापरा. क्रम लावताना सर्वात मोठ्यापासून (उतरता) किंवा सर्वात लहानापासून (चढता).
सूत्र : ग्रॅममध्ये तुलना : 1 किग्रॅ 600 ग्रॅ = 1,600 ग्रॅ. किग्रॅ वेगळे असतील तर मोठे किग्रॅ जिंकतात; किग्रॅ समान असतील तर ग्रॅमची तुलना.
आकृतीत : पट्टी जितकी लांब तितके फळ जड : 3,000 ग्रॅ > 2,000 ग्रॅ > 1,750 ग्रॅ > 1,250 ग्रॅ.
नियम 1 : आधी एकक सारखे, मग तुलना — दोन्ही वजने ग्रॅममध्ये बदला आणि डावीकडून अंक-अंक तुलना करा.
- सोपे : 1 किग्रॅ 600 ग्रॅ (1,600 ग्रॅ) < 1,700 ग्रॅ.
- मध्यम : 10 किग्रॅ 35 ग्रॅ = 10,035 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 5 किग्रॅ 50 ग्रॅ (5,050 ग्रॅ) > 4 किग्रॅ 500 ग्रॅ (4,500 ग्रॅ).
नियम 2 : मिलिग्रॅम आणि बेरजा सोबत — सर्व काही सर्वात लहान एककात बदला; बेरजेत आधी बेरीज करा आणि मग तुलना.
- सोपे : 20 ग्रॅ = 20,000 मिग्रॅ > 200 मिग्रॅ.
- मध्यम : 9,000 मिग्रॅ = 9 ग्रॅ < 90 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 800 मिग्रॅ + 88 मिग्रॅ = 888 मिग्रॅ = 880 मिग्रॅ + 8 मिग्रॅ.
दोन्ही एकाच एककात येईपर्यंत 1 किग्रॅ 600 ग्रॅ ची 1,700 शी तुलना करता येत नाही.
फक्त मोठा दिसणारा आकडा पाहणे : 1 किग्रॅ 600 ग्रॅ आणि 1 किग्रॅ 60 ग्रॅ — 600 आणि 60 सारखे नाहीत, म्हणून 1,600 > 1,060.
आधी किग्रॅ तपासा; किग्रॅ समान असतील तरच ग्रॅम तपासा. आठवणीची युक्ती : "आधी एकक सारखे, मग < = >."
फरक ओळखा
| डावीकडे | उजवीकडे | चिन्ह |
|---|---|---|
| 1 kg 600 g | 1,700 g | < |
| 1 kg 600 g | 1 kg 60 g | > |
| 10 kg 35 g | 10,035 g | = |
| 5 kg 50 g | 4 kg 500 g | > |
सरावासाठी प्रश्न
- 1कोणते जड : 3 किग्रॅ की 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ?
- 21 किग्रॅ 600 ग्रॅ आणि 1,700 ग्रॅ यांची तुलना करा.
- 310 किग्रॅ 35 ग्रॅ आणि 10,035 ग्रॅ यांची तुलना करा.
- 45 किग्रॅ 50 ग्रॅ आणि 4 किग्रॅ 500 ग्रॅ यांची तुलना करा.
- 5उतरत्या क्रमाने लावा : 3 किग्रॅ, 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ, 1 किग्रॅ 250 ग्रॅ, 2 किग्रॅ.
- 620 ग्रॅ आणि 200 मिग्रॅ यांची तुलना करा.
- 7800 मिग्रॅ + 88 मिग्रॅ आणि 880 मिग्रॅ + 8 मिग्रॅ यांची तुलना करा.
- 8900 ग्रॅ + 7,000 ग्रॅ आणि 7 किग्रॅ + 900 ग्रॅ यांची तुलना करा.
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13 किग्रॅ
- 21,600 g < 1,700 g
- 310,035 g = 10,035 g
- 45,050 g > 4,500 g
- 53 किग्रॅ, 2 किग्रॅ, 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ, 1 किग्रॅ 250 ग्रॅ
- 620,000 mg > 200 mg
- 7888 mg = 888 mg
- 87,900 g = 7,900 g
वजनांची बेरीज आणि वजाबाकी
रथना रोजच्या वापरासाठी 2 किग्रॅ 500 ग्रॅ आणि सणासाठी आणखी 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ तांदूळ घेते. एकूण किती? समान राशी मिळवतो : किग्रॅ + किग्रॅ, ग्रॅ + ग्रॅ.
बेरीज : ग्रॅम + ग्रॅम, किग्रॅ + किग्रॅ; ग्रॅम 1,000 किंवा जास्त झाले तर 1 किग्रॅ पुढे. वजाबाकी : तशीच; ग्रॅम पुरेसे नसतील तर 1 किग्रॅ = 1,000 ग्रॅ उसने घ्या. किंवा दोन्ही ग्रॅममध्ये बदलून हिशेब करा आणि परत बदला.
सूत्र : (a किग्रॅ b ग्रॅ) ± (c किग्रॅ d ग्रॅ) : आधी ग्रॅम (1,000 ग्रॅ पुढे किंवा उसने), मग किग्रॅ.
आकृतीत : 500 ग्रॅ + 750 ग्रॅ = 1,250 ग्रॅ = 1 किग्रॅ 250 ग्रॅ. 250 ग्रॅ खाली लिहा आणि 1 किग्रॅ पुढे घ्या : 2 + 1 + 1 = 4 किग्रॅ. एकूण 4 किग्रॅ 250 ग्रॅ.
नियम 1 : समान राशी मिळवा — आधी ग्रॅम मिळवा. 1,000 ग्रॅ किंवा जास्त आले तर 1,000 ग्रॅ चे 1 किग्रॅ करून किग्रॅ मध्ये मिळवा.
वजनांची बेरीज आणि वजाबाकी
ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.
ॲपमध्ये उघडा- सोपे : 2 किग्रॅ 500 ग्रॅ + 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ = 4 किग्रॅ 250 ग्रॅ.
- मध्यम : 17 किग्रॅ 900 ग्रॅ + 12 किग्रॅ 700 ग्रॅ = 30 किग्रॅ 600 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 5 किग्रॅ 200 ग्रॅ + 8 किग्रॅ 900 ग्रॅ + 12 किग्रॅ 600 ग्रॅ = 26 किग्रॅ 700 ग्रॅ.
नियम 2 : समान राशी वजा करा — वरचे ग्रॅम कमी असतील तर किग्रॅ मधून 1 किग्रॅ (1,000 ग्रॅ) उसने घ्या. किंवा ग्रॅममध्ये वजा करा.
- सोपे : 10 किग्रॅ − 4 किग्रॅ 500 ग्रॅ = 5 किग्रॅ 500 ग्रॅ.
- मध्यम : 2 किग्रॅ 500 ग्रॅ − 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ = 750 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 9 किग्रॅ 750 ग्रॅ − 3 किग्रॅ 700 ग्रॅ = 6 किग्रॅ 50 ग्रॅ.
वजाबाकी उलट बेरजेने तपासा : उत्तर + लहान वजन = मोठे वजन.
1 किग्रॅ पुढे घ्यायला विसरणे : 500 ग्रॅ + 750 ग्रॅ = 1,250 ग्रॅ, म्हणून 250 ग्रॅ लिहून 1 किग्रॅ मिळवा; ग्रॅमच्या स्तंभात "1,250" नाही.
सोप्या संख्यांनी (250, 500, 750) तोंडी हिशेब करा : 500 + 500 = 1 किग्रॅ. आठवणीची युक्ती : "आधी ग्रॅम, 1,000 पुढे किंवा उसने, मग किलोग्रॅम."
फरक ओळखा
| पायरी | बेरीज | वजाबाकी |
|---|---|---|
| ग्रॅमचा स्तंभ | 1,000 होऊ शकते → 1 किग्रॅ पुढे | कमी पडू शकते → 1 किग्रॅ उसने |
| उदाहरण | 2 kg 500 g + 1 kg 750 g = 4 kg 250 g | 2 kg 500 g − 1 kg 750 g = 750 g |
सरावासाठी प्रश्न
- 12 किग्रॅ 500 ग्रॅ + 1 किग्रॅ 750 ग्रॅ काढा.
- 22 किग्रॅ 100 ग्रॅ + 3 किग्रॅ 950 ग्रॅ काढा.
- 310 किग्रॅ च्या पोत्यातून 4 किग्रॅ 500 ग्रॅ वाळू वापरली. किती उरली?
- 4तांदळाचे पोते 9 किग्रॅ 750 ग्रॅ; नंतर 3 किग्रॅ 700 ग्रॅ. किती तांदूळ वापरला?
- 5एक ट्रक सकाळी 17 किग्रॅ 900 ग्रॅ आणि दुपारी 12 किग्रॅ 700 ग्रॅ पोहोचवतो. एकूण?
- 6पुस्तकांची पेटी 14 किग्रॅ 750 ग्रॅ; काही काढल्यावर 10 किग्रॅ 500 ग्रॅ. काढलेले वजन?
- 7गुरुद्वारा स्वयंपाकघरात 65 किग्रॅ पीठ, 42 किग्रॅ 275 ग्रॅ वापरले, मग 52 किग्रॅ 500 ग्रॅ आणले. आता किती पीठ?
- 86 किग्रॅ 300 ग्रॅ + 2 किग्रॅ 450 ग्रॅ ग्रॅममध्ये आणि किग्रॅ-ग्रॅममध्ये दाखवा.
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 14 किग्रॅ 250 ग्रॅ
- 26 किग्रॅ 50 ग्रॅ
- 35 किग्रॅ 500 ग्रॅ
- 46 किग्रॅ 50 ग्रॅ
- 530 किग्रॅ 600 ग्रॅ
- 64 किग्रॅ 250 ग्रॅ
- 765 किग्रॅ − 42 किग्रॅ 275 ग्रॅ = 22 किग्रॅ 725 ग्रॅ; + 52 किग्रॅ 500 ग्रॅ = 75 किग्रॅ 225 ग्रॅ
- 86,300 + 2,450 = 8,750 ग्रॅ = 8 किग्रॅ 750 ग्रॅ
गुणाकार, भागाकार आणि दर
एका शेतकऱ्याकडे प्रत्येकी 10 किग्रॅ 500 ग्रॅ चे 4 पोती. दुकानदार तांदूळ ₹60 प्रति किग्रॅ विकतो. 5 किग्रॅ टोमॅटो ₹73 चे, म्हणून 10 किग्रॅ दुप्पट किमतीचे. वजनाच्या उदाहरणांत गुणाकार, भागाकार आणि दर येतात.
वजनाला गुणायला किग्रॅ आणि ग्रॅ वेगवेगळे गुणा (किंवा ग्रॅममध्ये बदला) आणि मिळवा. भागायला किग्रॅ आणि ग्रॅ वेगवेगळे भागा (किंवा ग्रॅममध्ये). दर म्हणजे 1 एककाची किंमत; वजन दुप्पट झाले तर किंमत दुप्पट.
सूत्र : किंमत = किग्रॅमधील वजन × प्रति किग्रॅ दर. वजन × n तर किंमत × n.
आकृतीत : दोन्ही रेषा त्याच संख्येने (× 2) गुणल्या : 5 किग्रॅ → 10 किग्रॅ आणि ₹73 → ₹146.
नियम 1 : वजनाचा गुणाकार आणि भागाकार — किग्रॅ आणि ग्रॅ वेगवेगळे हाताळा, किंवा ग्रॅममध्ये बदलून हिशेब करा आणि परत बदला.
- सोपे : 4 × 10 किग्रॅ 500 ग्रॅ = 40 किग्रॅ + 2,000 ग्रॅ = 42 किग्रॅ.
- मध्यम : 4 किग्रॅ 800 ग्रॅ ÷ 4 = 1 किग्रॅ 200 ग्रॅ (4,800 ÷ 4 = 1,200 ग्रॅ).
- परीक्षेसाठी : 3 × 2 किग्रॅ 250 ग्रॅ = 6 किग्रॅ + 750 ग्रॅ = 6 किग्रॅ 750 ग्रॅ.
नियम 2 : किंमत आणि दर — 1 एककाची किंमत (दर) शोधा किंवा दुहेरी संख्यारेषा वापरा : दोन्ही रेषा त्याच संख्येने गुणा किंवा भागा.
- सोपे : तांदूळ ₹60 प्रति किग्रॅ, 12 किग्रॅ 500 ग्रॅ : 12.5 × 60 = ₹750.
- मध्यम : 4 माणसांना 500 ग्रॅ; 8 माणसांना 2 × 500 ग्रॅ = 1,000 ग्रॅ.
- परीक्षेसाठी : 10 किग्रॅ लोखंडाला ₹200 : 20 किग्रॅला ₹400.
दुहेरी संख्यारेषेवर दोन्ही रेषांना (वजन आणि किंमत) एकच संख्या गुणा.
फक्त किग्रॅ गुणणे आणि ग्रॅम विसरणे : 4 × 10 किग्रॅ 500 ग्रॅ म्हणजे 40 किग्रॅ 500 ग्रॅ नव्हे.
250 ग्रॅ, 500 ग्रॅ, 750 ग्रॅ चे ¼, ½, ¾ किग्रॅ करून पटकन गुणा. आठवणीची युक्ती : "दोन्ही रेषांवर तोच गुणक — वजन आणि पैसे."
फरक ओळखा
| उदाहरण | पद्धत | उत्तर |
|---|---|---|
| 4 × 10 kg 500 g | 40 kg + 2,000 g | 42 kg |
| 4 kg 800 g ÷ 4 | 4,800 g ÷ 4 | 1 kg 200 g |
| 5 किग्रॅ ₹73 → 10 किग्रॅ | × 2 | ₹146 |
सरावासाठी प्रश्न
- 14 × 10 किग्रॅ 500 ग्रॅ काढा.
- 24 किग्रॅ 800 ग्रॅ चार डब्यांत समान वाटा. प्रत्येकाचे वजन?
- 34 माणसांना 500 ग्रॅ तांदूळ. 8 माणसांना किती?
- 45 किग्रॅ टोमॅटो ₹73 चे. 10 किग्रॅची किंमत?
- 5भंगारवाला ₹8 प्रति किग्रॅ देतो. 16 किग्रॅला किती?
- 6तो प्रत्येक 10 किग्रॅ लोखंडाला ₹200 देतो. 20 किग्रॅला किती?
- 7₹60 प्रति किग्रॅ दराने 12 किग्रॅ 500 ग्रॅ तांदळाची किंमत?
- 8राजा आपल्या वजनाच्या 10 पट गहू दान करतो : यंदा 800 किग्रॅ, मागच्या वर्षी 780 किग्रॅ. वजन किती वाढले?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 142 किग्रॅ
- 21 किग्रॅ 200 ग्रॅ
- 31,000 ग्रॅ (1 किग्रॅ)
- 4₹146
- 5₹128
- 6₹400
- 7₹750
- 880 − 78 = 2 किग्रॅ
क्षमता : लिटर आणि मिलिलिटर
दूध, पेट्रोल आणि रस लिटर (ली) आणि मिलिलिटर (मिली) मध्ये मोजतात. चहाचा कप सुमारे 100 मिली, पाण्याची बाटली 500 मिली, दुधाची पिशवी 1 ली. क्षमता म्हणजे भांड्यात किती मावते.
1 ली = 1,000 मिली. किग्रॅ आणि ग्रॅ बद्दल शिकलेले सर्व ली आणि मिली साठी तसेच चालते : रूपांतर, तुलना, बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार.
सूत्र : a ली b मिली = (a × 1,000 + b) मिली. ग्लासांची संख्या = एकूण मिली ÷ एका ग्लासाची मिली.
आकृतीत : 1 ली = 500 मिली + 500 मिली = 4 × 250 मिली = 1,000 मिली.
नियम 1 : रूपांतर आणि तुलना — ली चे मिलीत रूपांतर : 1,000 ने गुणा आणि मिली मिळवा; तुलना मिलीत.
क्षमता : लिटर आणि मिलिलिटर
ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.
ॲपमध्ये उघडा- सोपे : 3 ली 8 मिली = 3,008 मिली; 9 ली 90 मिली = 9,090 मिली.
- मध्यम : 14,075 मिली = 14 ली 75 मिली.
- परीक्षेसाठी : 5 ली 600 मिली > 5,400 मिली, कारण 5,600 > 5,400.
नियम 2 : क्षमतेवरील क्रिया — समान राशी मिळवा आणि वजा करा (ली + ली, मिली + मिली, 1,000 मिली पुढे/उसने). समान वाटणीत मिलीत भागा.
- सोपे : 2 ली 500 मिली + 2 ली 800 मिली = 5 ली 300 मिली.
- मध्यम : 9 ली − 5 ली 300 मिली = 3 ली 700 मिली.
- परीक्षेसाठी : 5 ली रस ÷ 250 मिली = 5,000 ÷ 250 = 20 ग्लास.
तुलना, बेरीज किंवा भागाकारापूर्वी एकके सारखी करा : सर्व मिलीत किंवा सर्व लीत.
1 ली 400 मिली चे 1,040 मिली लिहिणे. मिली भाग तीन अंकी : 1,000 + 400 = 1,400 मिली.
500 मिली, 250 मिली, 100 मिली चे तुकडे वापरा : 4 × 250 मिली = 1 ली, 2 × 500 मिली = 1 ली, 10 × 100 मिली = 1 ली. आठवणीची युक्ती : "लिटरमध्ये 1,000 मिलिलिटर — जसे किलोमध्ये 1,000 ग्रॅम."
फरक ओळखा
| वजन | क्षमता | नाते |
|---|---|---|
| kg – g | l – ml | 1 : 1,000 |
| 3 kg 500 g = 3,500 g | 3 l 500 ml = 3,500 ml | तीच पद्धत |
| 2 × 500 g = 1 kg | 2 × 500 ml = 1 l | तीच कल्पना |
सरावासाठी प्रश्न
- 13 ली 8 मिली मिलीत बदला.
- 2मुस्कान दररोज 3 ली पाणी पिते. ते किती 500 मिलीच्या बाटल्या?
- 314,075 मिली ली आणि मिलीत बदला.
- 45 ली 600 मिली आणि 5,400 मिली यांची तुलना करा.
- 5टीनाने 2 ली 500 मिली पेट्रोल घेतले; सॅमने टीनापेक्षा 2 ली 800 मिली जास्त घेतले. सॅमने किती घेतले?
- 6पेट्रोल भरल्यावर सॅमचा मीटर 9 ली दाखवतो आणि त्याने 5 ली 300 मिली भरले. आधी किती होते?
- 7रसवाल्याकडे 5 ली रस आणि 250 मिलीचे ग्लास. किती पूर्ण ग्लास? ग्लास ₹25 ला असेल तर किती कमाई?
- 88 ली 400 मिली तेल 7 डब्यांत समान ओतले. प्रत्येकात किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13,008 मिली
- 26
- 314 ली 75 मिली
- 45,600 ml > 5,400 ml
- 55 ली 300 मिली
- 63 ली 700 मिली
- 720 ग्लास; 20 × ₹25 = ₹500
- 88,400 ÷ 7 = 1,200 मिली = 1 ली 200 मिली