K2KARAKORAM
मराठीEnglishहिंदी
ॲप उघडा

CBSE · इयत्ता 5 · गणित मेळा

प्रकरण 11: आजीची गोधडी (क्षेत्रफळ आणि परिमिती)

6 संकल्पना · उत्तरांसह 48 सराव प्रश्न · वाचन मोफत

हा धडा या भाषेतही: English · हिंदी

परिमिती : कडेची लांबी

रोजच्या जीवनातून

आजीला गोधडीच्या कडेने सगळीकडे लेस शिवायची आहे. लागणारी लेसची लांबी म्हणजे सगळीकडून फिरून येणारे अंतर : परिमिती.

सोपी व्याख्या

आकृतीची परिमिती म्हणजे तिच्या कडेची एकूण लांबी. सर्व बाजूंच्या लांबी मिळवा. आयताच्या समोरासमोरच्या बाजू समान; चौरसाच्या 4 बाजू समान.

सूत्र : आयत : P = 2 × (लांबी + रुंदी). चौरस : P = 4 × बाजू. कोणताही आकार : सर्व बाजू मिळवा.

121288Quilt12 + 8 + 12 + 8 = 40 units

आकृतीत : 12 एकक लांब आणि 8 एकक रुंद गोधडी : 12 + 8 + 12 + 8 = 40 एकक लेस.

नियम 1 : आयत आणि चौरस — लांबी आणि रुंदी मिळवा आणि दुप्पट करा. चौरसासाठी एक बाजू 4 ने गुणा.

Live आकृती

परिमिती : कडेची लांबी

ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.

ॲपमध्ये उघडा
  • सोपे : आयत 12 सेमी × 7 सेमी : 2 × (12 + 7) = 38 सेमी.
  • मध्यम : 9 सेमी बाजूचा चौरस : 4 × 9 = 36 सेमी.
  • परीक्षेसाठी : दोन लेस : 14 सेमीच्या 2 लांब बाजूंना 28 सेमी लाल; 9 सेमीच्या 2 लहान बाजूंना 18 सेमी हिरवी.

नियम 2 : इतर आकार — सर्व बाजू मिळवा. n सारख्या बाजूंच्या नियमित आकारासाठी n ला एका बाजूने गुणा.

  • सोपे : त्रिकोण 6, 8 आणि 10 सेमी : 6 + 8 + 10 = 24 सेमी.
  • मध्यम : सुसम पंचकोन, बाजू 6 सेमी : 5 × 6 = 30 सेमी.
  • परीक्षेसाठी : सुसम षट्कोन, बाजू 5 सेमी : 6 × 5 = 30 सेमी.
लक्षात ठेवा

परिमिती ही लांबी आहे, म्हणून ती सेमी, मी किंवा किमीमध्ये मोजतात.

सामान्य चूक

फक्त लांबी आणि रुंदी मिळवून दुप्पट करायला विसरणे, किंवा चारही संख्या मिळवून पुन्हा 2 ने गुणणे.

शॉर्टकट

कडेवरून फिरा आणि प्रत्येक बाजू एकदा मिळवा. आठवणीची युक्ती : "परिमिती : सगळीकडून फिरा."

फरक ओळखा

आकारपरिमिती
आयत2 × (l + b)
चौरस4 × s
त्रिकोणa + b + c
नियमित n-कोनn × s

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 17 सेमी बाजूच्या चौरसाची परिमिती?
  2. 29 सेमी × 6 सेमी आयताची परिमिती?
  3. 35, 7 आणि 9 सेमी बाजूंच्या त्रिकोणाची परिमिती?
मध्यम
  1. 44 सेमी बाजूच्या सुसम षट्कोनाची परिमिती?
  2. 5गोधडी 15 एकक × 10 एकक. पूर्ण कडेसाठी किती लेस?
  3. 616 × 9 गोधडीच्या 2 लांब बाजूंना लाल आणि 2 लहान बाजूंना हिरवी लेस. प्रत्येक किती?
आव्हानात्मक
  1. 7परिमिती 30 सेमी असलेल्या आयताच्या लांबी-रुंदीच्या दोन जोड्या सांगा.
  2. 8एक धावपटू 25 मी बाजूच्या चौरसी उद्यानाभोवती 3 वेळा धावतो. किती अंतर?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 128 सेमी
  2. 230 सेमी
  3. 321 सेमी
  4. 424 सेमी
  5. 550 एकक
  6. 6लाल 32, हिरवी 18
  7. 710 आणि 5; 9 आणि 6 (बेरीज 15 असलेली कोणतीही जोडी)
  8. 84 × 25 = 100 मी; 3 फेऱ्या : 300 मी

आच्छादन आणि चौरस मोजून क्षेत्रफळ

रोजच्या जीवनातून

टेबलाचा वरचा भाग झाकायला फरशा शेजारी शेजारी फटी आणि एकमेकांवर न ठेवता लावतात. फरशांनी झाकलेला पृष्ठभाग म्हणजे क्षेत्रफळ. फरशा मोजून तो किती मोठा ते कळते.

सोपी व्याख्या

क्षेत्रफळ म्हणजे आकार व्यापत असलेल्या सपाट पृष्ठभागाचे माप. फरशीसारखे बसणारे आकार (चौरस, आयत, त्रिकोण) ते मोजतात; वर्तुळे फटी ठेवतात. 1 एकक बाजूच्या चौरसाचे क्षेत्रफळ 1 चौरस एकक, क्षेत्रफळाचे प्रमाण एकक.

सूत्र : क्षेत्रफळ = व्यापलेल्या एकक चौरसांची संख्या. अर्धे चौकोन : 2 अर्धे = 1 चौरस.

Triangles tileSquares tileCircles leave gaps

11 unit1 square unit5 units5 × 3 = 15 square units

आकृतीत : त्रिकोण आणि चौरस फटीशिवाय बसतात; वर्तुळे फटी ठेवतात. एकक चौरस = 1 चौरस एकक; 5 स्तंभ आणि 3 ओळींचे एकक चौरस = 15 चौरस एकक.

नियम 1 : चौरस मोजा — एकक चौरस ओळीनुसार मोजा किंवा ओळी × स्तंभ गुणा. वक्र आकारासाठी पूर्ण चौरस मोजा आणि अर्धे जोडा.

  • सोपे : 5 ओळी, प्रत्येकीत 7 तुकडे : 5 × 7 = 35.
  • मध्यम : 14 पूर्ण आणि 6 अर्धे चौकोन व्यापलेले पान : 14 + 3 = 17 चौरस एकक.
  • परीक्षेसाठी : बाग A 18 चौकोन, बाग B 15 चौकोन : A मोठा.

नियम 2 : एकक निवडा — लहान वस्तूंसाठी चौरस सेमी, फरशा आणि शेतांसाठी चौरस मी. 2 सारख्या त्रिकोणांचा 1 चौरस होतो, म्हणून 14 त्रिकोण = 7 चौरस.

  • सोपे : टपाल तिकीट : चौरस सेमी.
  • मध्यम : वर्गाची फरशी : चौरस मी.
  • परीक्षेसाठी : वह्या फटी न ठेवता टेबल झाकतात कारण आयत पूर्ण बसतात.
लक्षात ठेवा

क्षेत्रफळ चौरस एककांत मोजतात : चौरस सेमी, चौरस मी. एकक सारखे असेल तेव्हाच क्षेत्रफळांची तुलना करा.

सामान्य चूक

क्षेत्रफळ चौरस सेमी ऐवजी सेमीमध्ये लिहिणे, किंवा अर्धे चौकोन पूर्ण मोजणे.

शॉर्टकट

आकार आयत असेल तर ओळी × स्तंभ. आठवणीची युक्ती : "क्षेत्रफळ : चौरसांनी झाका."

फरक ओळखा

आकारफरशीसारखे बसते?
चौरसहोय
आयतहोय
त्रिकोणहोय
वर्तुळनाही — फटी

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1चटईत 7 ओळी, प्रत्येकीत 8 तुकडे. किती तुकडे?
  2. 2टेबल झाकताना कोणता आकार फटी ठेवतो?
  3. 31 एकक बाजूच्या चौरसाचे क्षेत्रफळ?
मध्यम
  1. 4बाग A 22 चौकोन आणि बाग B 19 चौकोन. कोणता मोठा?
  2. 5पानाने 12 पूर्ण आणि 6 अर्धे चौकोन व्यापले. अंदाजे क्षेत्रफळ?
  3. 6वर्गाच्या फरशीच्या क्षेत्रफळासाठी योग्य एकक?
आव्हानात्मक
  1. 718 त्रिकोणांनी टेबल झाकले आणि 2 त्रिकोणांचा 1 चौरस होतो. किती चौरस लागतील?
  2. 85 ओळी, प्रत्येकीत 9 वह्या एक टेबल झाकतात. असे 2 टेबल झाकायला किती वह्या?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 156
  2. 2वर्तुळ
  3. 31 चौरस एकक
  4. 4बाग A
  5. 515 चौरस एकक
  6. 6चौरस मी
  7. 79
  8. 85 × 9 × 2 = 90

आयत आणि चौरसाचे क्षेत्रफळ

रोजच्या जीवनातून

एका चौकोनी तुकड्यांच्या नक्षीत 6 ओळी आणि प्रत्येकीत 4 तुकडे. प्रत्येक तुकडा मोजू नका : 6 × 4 = 24. ओळी × स्तंभ म्हणजेच लांबी × रुंदी.

सोपी व्याख्या

आयत एकक चौरसांनी ओळी-स्तंभांत झाकता येतो, म्हणून त्याचे क्षेत्रफळ लांबी × रुंदी. चौरस म्हणजे समान बाजूंचा आयत, म्हणून त्याचे क्षेत्रफळ बाजू × बाजू.

सूत्र : आयताचे क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी. चौरसाचे क्षेत्रफळ = बाजू × बाजू. एकक : चौरस सेमी, चौरस मी.

646 × 4= 2424 square units

आकृतीत : 6 स्तंभ आणि 4 ओळींचे एकक चौरस : 6 × 4 = 24 चौरस एकक.

नियम 1 : आयत — लांबीला रुंदीने गुणा. दोन्ही एकाच एककात हवीत.

Live आकृती

आयत आणि चौरसाचे क्षेत्रफळ

ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.

ॲपमध्ये उघडा
  • सोपे : 8 सेमी × 5 सेमी : 8 × 5 = 40 चौरस सेमी.
  • मध्यम : शेत 42 मी × 30 मी : 42 × 30 = 1,260 चौरस मी.
  • परीक्षेसाठी : गालिचा 3 मी × 2 मी : 6 चौरस मी.

नियम 2 : चौरस — बाजू स्वतःने गुणा.

  • सोपे : बाजू 6 मी : 6 × 6 = 36 चौरस मी.
  • मध्यम : बाजू 12 मी : 12 × 12 = 144 चौरस मी.
  • परीक्षेसाठी : बाजू 5 सेमी : क्षेत्रफळ 25 चौरस सेमी आणि परिमिती 20 सेमी.
लक्षात ठेवा

क्षेत्रफळ चौरस एककांत, परिमिती साध्या लांबीच्या एककांत. दोन्ही गोंधळू नका.

सामान्य चूक

क्षेत्रफळासाठी 2 × (l + b) वापरणे, किंवा चौरसासाठी 12 × 12 = 24 लिहिणे.

शॉर्टकट

क्षेत्रफळ : ओळी × स्तंभ. परिमिती : फिरून या. आठवणीची युक्ती : "क्षेत्रफळ गुणते, परिमिती मिळवते."

फरक ओळखा

आकारक्षेत्रफळपरिमिती
आयत 8 × 54026
आयत 12 × 78438
चौरस 63624

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 111 सेमी × 6 सेमी आयताचे क्षेत्रफळ?
  2. 214 सेमी × 9 सेमी आयताचे क्षेत्रफळ?
  3. 313 सेमी बाजूच्या चौरसाचे क्षेत्रफळ?
मध्यम
  1. 425 मी × 18 मी शेताचे क्षेत्रफळ?
  2. 56 ओळी, प्रत्येकीत 4 तुकडे : एकूण किती?
  3. 64 मी × 3 मी गालिचाचे क्षेत्रफळ?
आव्हानात्मक
  1. 736 सेमी × 25 सेमी आयताचे क्षेत्रफळ?
  2. 812 मी × 9 मी फरशीला 1 चौरस मी च्या फरशा, प्रत्येकी ₹60. खर्च किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 166 चौरस सेमी
  2. 2126 चौरस सेमी
  3. 3169 चौरस सेमी
  4. 4450 चौरस मी
  5. 524
  6. 612 चौरस मी
  7. 7900 चौरस सेमी
  8. 812 × 9 = 108 फरशा; 108 × 60 = ₹6,480

अज्ञात बाजू शोधणे

रोजच्या जीवनातून

बागेचे क्षेत्रफळ 64 चौरस मी आणि लांबी 16 मी. ती किती रुंद? भागाकार गुणाकार उलट करतो : 64 ÷ 16 = 4 मी.

सोपी व्याख्या

आयताचे क्षेत्रफळ आणि एक बाजू माहीत असेल तर भागून दुसरी बाजू शोधा. परिमिती आणि एक बाजू माहीत असेल तर आधी लांबी + रुंदी (परिमितीचा निम्मा) काढा आणि वजा करा.

सूत्र : रुंदी = क्षेत्रफळ ÷ लांबी. लांबी = (परिमिती ÷ 2) − रुंदी. चौरस : बाजू = परिमिती ÷ 4; बाजू × बाजू = क्षेत्रफळ.

646 × 4= 2424 square units

आकृतीत : 6 × 4 = 24 असेल तर 24 ÷ 6 = 4 आणि 24 ÷ 4 = 6 : क्षेत्रफळाला एका बाजूने भागले की दुसरी बाजू.

नियम 1 : क्षेत्रफळावरून — क्षेत्रफळाला माहीत बाजूने भागा.

  • सोपे : क्षेत्रफळ 144 चौरस मी, लांबी 12 मी : रुंदी 144 ÷ 12 = 12 मी.
  • मध्यम : क्षेत्रफळ 210 चौरस मी, लांबी 15 मी : रुंदी 14 मी.
  • परीक्षेसाठी : 81 चौरस सेमी क्षेत्रफळाचा चौरस : बाजू 9 सेमी (9 × 9 = 81).

नियम 2 : परिमितीवरून — परिमितीचा निम्मा केला की लांबी + रुंदी; मग माहीत बाजू वजा करा.

  • सोपे : परिमिती 36 सेमी, रुंदी 7 सेमी : लांबी 18 − 7 = 11 सेमी.
  • मध्यम : परिमिती 50 सेमी, रुंदी 10 सेमी : लांबी 25 − 10 = 15 सेमी.
  • परीक्षेसाठी : 48 सेमी परिमितीचा चौरस : बाजू 48 ÷ 4 = 12 सेमी.
लक्षात ठेवा

गुणून (क्षेत्रफळ) किंवा मिळवून (परिमिती) पडताळा.

सामान्य चूक

परिमितीला बाजूने भागणे, किंवा वजा करण्याआधी परिमितीचा निम्मा करायला विसरणे.

शॉर्टकट

क्षेत्रफळ म्हणजे ÷, परिमिती म्हणजे निम्मा मग −. आठवणीची युक्ती : "क्षेत्रफळ : भागा. परिमिती : निम्मा, मग वजा."

फरक ओळखा

माहीतशोधाकसे
क्षेत्रफळ, लांबीरुंदीA ÷ l
परिमिती, रुंदीलांबीP ÷ 2 − b
चौरसाची परिमितीबाजूP ÷ 4

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1क्षेत्रफळ 96 चौरस मी, लांबी 12 मी. रुंदी?
  2. 2क्षेत्रफळ 150 चौरस मी, लांबी 15 मी. रुंदी?
  3. 3चौरसाची परिमिती 40 सेमी. बाजू?
मध्यम
  1. 4चौरसाचे क्षेत्रफळ 64 चौरस सेमी. बाजू?
  2. 5परिमिती 44 सेमी, रुंदी 8 सेमी. लांबी?
  3. 6क्षेत्रफळ 245 चौरस सेमी, रुंदी 7 सेमी. लांबी?
आव्हानात्मक
  1. 7चौरसाचे क्षेत्रफळ 144 चौरस सेमी. परिमिती?
  2. 8आयताची परिमिती 56 सेमी आणि लांबी 18 सेमी. क्षेत्रफळ?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 18 मी
  2. 210 मी
  3. 310 सेमी
  4. 48 सेमी
  5. 514 सेमी
  6. 635 सेमी
  7. 7बाजू 12; परिमिती 48 सेमी
  8. 8रुंदी 28 − 18 = 10; क्षेत्रफळ 180 चौरस सेमी

समान क्षेत्रफळ, वेगळी परिमिती आणि संयुक्त आकार

रोजच्या जीवनातून

लांब निमुळता गालिचा आणि चौरसाजवळचा गालिचा सारखेच कापड वापरू शकतात, पण कडेसाठी वेगळी लेस लागते. क्षेत्रफळ आणि परिमिती वेगळ्या कल्पना आहेत, एक दुसरीला ठरवत नाही.

सोपी व्याख्या

समान क्षेत्रफळ असलेल्या आकारांची परिमिती वेगळी असू शकते आणि समान परिमिती असलेल्यांचे क्षेत्रफळ वेगळे असू शकते. ठरावीक क्षेत्रफळासाठी चौरसाजवळचा आकार सर्वांत लहान परिमितीचा. संयुक्त आकाराचे (L सारखे) क्षेत्रफळ काढायला त्याचे आयत करा.

सूत्र : क्षेत्रफळ 12 : 1 × 12 (P = 26), 2 × 6 (P = 16), 3 × 4 (P = 14). L आकाराचे क्षेत्रफळ = त्याच्या आयतांची बेरीज.

1 × 12 P = 262 × 6 P = 163 × 4 P = 14Area 12for all three

54835 × 4 = 208 × 3 = 2420 + 24 = 44

आकृतीत : वर : क्षेत्रफळ 12 पण परिमिती 26, 16 आणि 14 असलेले तीन आयत. खाली : L आकार 5 × 4 आणि 8 × 3 आयतांत विभागला : 20 + 24 = 44.

नियम 1 : समान क्षेत्रफळ, वेगळी परिमिती — क्षेत्रफळ येईल अशा लांबी-रुंदीच्या जोड्या लिहा आणि प्रत्येकीची परिमिती काढा.

Live आकृती

समान क्षेत्रफळ, वेगळी परिमिती आणि संयुक्त आकार

ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.

ॲपमध्ये उघडा
  • सोपे : क्षेत्रफळ 12 : परिमिती 26, 16, 14.
  • मध्यम : क्षेत्रफळ 18 : 1 × 18 → 38, 2 × 9 → 22, 3 × 6 → 18.
  • परीक्षेसाठी : परिमिती 20 : 9 × 1 → क्षेत्रफळ 9, 7 × 3 → 21, 5 × 5 → 25 (सर्वांत मोठे).

नियम 2 : संयुक्त आकार — आकाराचे आयत करा आणि क्षेत्रफळे मिळवा, किंवा मोठ्या आयतातून कोपरा कापून वजा करा. कोपरा कापल्याने परिमिती मोठ्या आयताएवढीच राहते.

  • सोपे : L आकार : 8 × 3 + 5 × 4 = 24 + 20 = 44 चौरस सेमी.
  • मध्यम : 10 × 6 मधून 4 × 3 कोपरा कापला : 60 − 12 = 48 चौरस सेमी.
  • परीक्षेसाठी : त्याची परिमिती अजूनही 2 × (10 + 6) = 32 सेमी.
लक्षात ठेवा

दोन आकारांचा निर्णय करताना क्षेत्रफळ आणि परिमिती दोन्ही पहा; एक आकडा दुसरा सांगत नाही.

सामान्य चूक

"मोठे क्षेत्रफळ म्हणजे मोठी परिमिती" असे मानणे (1 × 12 चे क्षेत्रफळ 12, परिमिती 26; 4 × 4 चे क्षेत्रफळ 16, परिमिती 16).

शॉर्टकट

सर्व अवयवांच्या जोड्या करून पहा; जवळजवळची जोडी सर्वांत लहान परिमिती देते. आठवणीची युक्ती : "चौरसासारखे आकार लेस वाचवतात."

फरक ओळखा

आयतक्षेत्रफळपरिमिती
1 × 121226
2 × 61216
3 × 41214
5 × 52520

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1क्षेत्रफळ 18 : 1 × 18, 2 × 9 की 3 × 6 — कोणत्याची परिमिती सर्वांत लहान?
  2. 21 × 18 आयताची परिमिती?
  3. 3परिमिती 16 : 4 × 4, 5 × 3 की 7 × 1. कोणत्याचे क्षेत्रफळ सर्वांत मोठे?
मध्यम
  1. 4खरे की खोटे : समान क्षेत्रफळाच्या आकारांची परिमिती नेहमी सारखी असते.
  2. 5L आकार 6 × 2 आयत आणि 3 × 3 आयत जोडून बनला. एकूण क्षेत्रफळ?
  3. 612 × 8 आयतातून 5 × 4 कोपरा कापला. उरलेले क्षेत्रफळ?
आव्हानात्मक
  1. 7त्याच आकाराची परिमिती किती?
  2. 8सहा 1 सेमी चौरस 2 × 3 ठोकळा किंवा 6 ची ओळ करतात. प्रत्येकाची परिमिती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 13 × 6
  2. 238 एकक
  3. 34 × 4 (क्षेत्रफळ 16)
  4. 4खोटे
  5. 512 + 9 = 21 चौरस एकक
  6. 696 − 20 = 76 चौरस एकक
  7. 72 × (12 + 8) = 40 एकक
  8. 8ठोकळा 10 सेमी; ओळ 14 सेमी

क्षेत्रफळ आणि परिमितीची शाब्दिक उदाहरणे

रोजच्या जीवनातून

शेताला कुंपण, फरशा बसवणे, गालिचा घेणे आणि गोधडीला कड लावणे ही रोजची क्षेत्रफळ-परिमितीची कामे. आधी ठरवा : कड (परिमिती) की पृष्ठभाग (क्षेत्रफळ)?

सोपी व्याख्या

कडेची कामे (कुंपण, लेस, दोरी, सीमा) परिमिती वापरतात. पृष्ठभागाची कामे (फरशा, गालिचा, रंग, जमीन झाकणे) क्षेत्रफळ वापरतात. मग एका एककाची किंमत किंवा आकार वापरून पूर्ण करा.

सूत्र : कुंपणाचा खर्च = परिमिती × प्रति मी दर. लागणाऱ्या फरशा = फरशीचे क्षेत्रफळ ÷ एका फरशीचे क्षेत्रफळ. गालिचाचा खर्च = क्षेत्रफळ × प्रति चौरस मी दर.

121288Quilt12 + 8 + 12 + 8 = 40 units

646 × 4= 2424 square units

आकृतीत : वर : कडेचे काम परिमिती वापरते. खाली : फरशीचे काम क्षेत्रफळ वापरते, ओळी × स्तंभ.

नियम 1 : कड की पृष्ठभाग? — काय झाकायचे ते वाचा : कडेची रेषा म्हणजे परिमिती, सपाट भाग म्हणजे क्षेत्रफळ.

  • सोपे : शेत 40 मी × 25 मी, कुंपण : 2 × (40 + 25) = 130 मी; ₹12 प्रति मी म्हणजे ₹1,560.
  • मध्यम : 36 मी दोरी वाकवून चौरस : बाजू 36 ÷ 4 = 9 मी.
  • परीक्षेसाठी : गोधडी 14 × 10, लाल लेस 30 : कडा 48, हिरवी लेस 48 − 30 = 18.

नियम 2 : फरशा आणि गालिचे — फरशीचे क्षेत्रफळ काढा, मग एका फरशीच्या क्षेत्रफळाने भागा किंवा प्रति चौरस एकक किमतीने गुणा.

  • सोपे : फरशी 8 मी × 6 मी, फरशी 1 मी बाजूची : 48 फरशा; 2 मी बाजूची : 48 ÷ 4 = 12 फरशा.
  • मध्यम : गालिचा 6 मी × 4 मी, ₹50 प्रति चौरस मी : 24 × 50 = ₹1,200.
  • परीक्षेसाठी : गोधडी 120 × 90 सेमी, 10 सेमी तुकडे : 12 × 9 = 108 तुकडे.
लक्षात ठेवा

मोठ्या फरशा म्हणजे कमी फरशा : प्रत्येक बाजू निम्मी केली की 4 पट फरशा लागतात.

सामान्य चूक

फरशा मोजायला परिमिती वापरणे, किंवा कुंपण मोजायला क्षेत्रफळ.

शॉर्टकट

"भोवती", "कड", "कुंपण" अधोरेखित करा — परिमिती; "झाकणे", "फरशी", "गालिचा" — क्षेत्रफळ. आठवणीची युक्ती : "कड = परिमिती, झाकणे = क्षेत्रफळ."

फरक ओळखा

कामवापर
शेताला कुंपणपरिमिती
गोधडीला लेसपरिमिती
फरशी बसवणेक्षेत्रफळ
गालिचा घेणेक्षेत्रफळ

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 110 मी × 7 मी फरशी 1 मी च्या चौकोनी फरशांनी बसवली. किती फरशा?
  2. 260 मी × 40 मी शेताला कुंपण. कुंपण किती लांब?
  3. 3कुंपण ₹15 प्रति मीटर. त्या 200 मीचा खर्च?
मध्यम
  1. 45 मी × 3 मी गालिचा ₹80 प्रति चौरस मी. एकूण किंमत?
  2. 548 मी दोरी वाकवून चौरस केला. बाजू?
  3. 6150 सेमी × 100 सेमी गोधडीत 10 सेमी चौकोनी तुकडे. किती तुकडे?
आव्हानात्मक
  1. 720 × 15 गोधडीला लाल लेस 40 आणि बाकी हिरवी. हिरवी किती?
  2. 830 मी × 10 मी शेत आणि 20 मी चौरसी शेत दोघांना 80 मी कुंपण. कोणाचे क्षेत्रफळ जास्त आणि किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 170
  2. 2200 मी
  3. 3₹3,000
  4. 415 × 80 = ₹1,200
  5. 512 मी
  6. 615 × 10 = 150
  7. 7कडा 70; हिरवी 30
  8. 8चौरस : 400 विरुद्ध 300, 100 चौरस मी ने