K2KARAKORAM
मराठीEnglish
ॲप उघडा

४थी शिष्यवृत्ती · बुद्धिमत्ता चाचणी

व्हेन आकृती (Venn Diagram)

5 संकल्पना · उत्तरांसह 40 सराव प्रश्न · वाचन मोफत

हा धडा या भाषेतही: English

दोन गटांची व्हेन आकृती

रोजच्या जीवनातून

वर्गात काही मुलांना क्रिकेट आवडते, काहींना कबड्डी आणि काहींना दोन्ही. असे एकमेकांत मिसळलेले गट दाखवण्यासाठी दोन वर्तुळे एकमेकांवर येतील अशी काढतात.

सोपी व्याख्या

व्हेन आकृती (Venn diagram) : प्रत्येक गटासाठी एक वर्तुळ. दोन वर्तुळांचा मधला भाग म्हणजे दोन्ही गटांत असणारे. वर्तुळांच्या बाहेरचा भाग म्हणजे एकाही गटात नसणारे.

865AB3

आकृतीचे भाग

भागअर्थ
फक्त Aफक्त पहिल्या गटात
मधला भागदोन्ही गटांत
फक्त Bफक्त दुसऱ्या गटात
बाहेरचा भागएकाही गटात नाही
1
नियम 1

आकृतीत प्रत्येक भागावर वेगळी संख्या असते; ती त्या भागातील मुलांची संख्या.

  • उदा. फक्त A : 8.
2
नियम 2

A मधील एकूण = फक्त A + मधला भाग.

  • उदा. 8 + 6 = 14.
3
नियम 3

A किंवा B (किंवा दोन्ही) = फक्त A + मधला + फक्त B.

  • उदा. 8 + 6 + 5 = 19.
4
नियम 4

एकूण मुले = वर्तुळांतील सर्व भाग + बाहेरची संख्या.

  • उदा. 19 + 3 = 22.
997AB4
उदाहरण 1 · सोपे

वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = चित्रकला आवडणारी मुले. फक्त कबड्डी आवडणारी मुले किती?

  1. फक्त A चा भाग पाहा.
  2. उत्तर : 9.
337AB1
उदाहरण 2 · मध्यम

वर्तुळ A = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ B = क्रिकेट आवडणारी मुले. खो-खो आवडणारी एकूण मुले किती?

  1. A चा भाग + मधला भाग : 3 + 3.
  2. उत्तर : 6.
11710AB7
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

वर्तुळ A = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ B = क्रिकेट आवडणारी मुले. खो-खो किंवा क्रिकेट (किंवा दोन्ही) आवडणारी मुले किती?

  1. तीनही भाग जोडा : 11 + 7 + 10.
  2. उत्तर : 28.
लक्षात ठेवा

प्रत्येक भागाची संख्या वेगळी वाचा; मधली संख्या दोन्ही वर्तुळांत मोजली जाते.

सामान्य चूक

A चे एकूण काढताना मधली संख्या विसरणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "वर्तुळ म्हणजे घर, मधला भाग म्हणजे दोघांचे घर."

शॉर्टकट

किंवा म्हणजे जोडा; दोन्ही म्हणजे मधली संख्या; नाही म्हणजे बाहेरची संख्या.

फरक ओळखा

शब्दकोणती संख्या
फक्त Aफक्त A चा भाग
A एकूणफक्त A + मधला
दोन्हीमधला भाग

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 110410AB6 वर्तुळ A = क्रिकेट आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले. फक्त क्रिकेट आवडणारी मुले किती?
  2. 2787AB1 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = क्रिकेट आवडणारी मुले. कबड्डी आवडणारी एकूण मुले किती?
  3. 3833AB5 वर्तुळ A = क्रिकेट आवडणारी मुले, वर्तुळ B = गाणे आवडणारी मुले. दोन्ही आवडणारी मुले किती?
मध्यम
  1. 4467AB7 वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले. गाणे किंवा कबड्डी (किंवा दोन्ही) आवडणारी मुले किती?
  2. 5845AB7 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = गाणे आवडणारी मुले. दोन्ही आवडत नाही अशी मुले किती?
  3. 6699AB5 वर्तुळ A = चित्रकला आवडणारी मुले, वर्तुळ B = गाणे आवडणारी मुले. एकूण मुले किती?
आव्हानात्मक
  1. 7774AB5 वर्तुळ A = वाचन आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले. फक्त एकच खेळ आवडणारी मुले किती?
  2. 86912AB2 वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले. गाणे आवडणारी एकूण मुले किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 110
  2. 215
  3. 33
  4. 417
  5. 57
  6. 629
  7. 711
  8. 815

बेरीज, वजाबाकी आणि "दोन्ही" चे गणित

रोजच्या जीवनातून

वर्गात 30 मुले; 18 जणांना चहा आवडतो, 15 जणांना दूध. 18 + 15 = 33 झाले, पण मुले 30च! याचा अर्थ काही मुले दोन्हीत मोजली गेली.

सोपी व्याख्या

दोन गटांची बेरीज केली की जे दोन्हीत आहेत ते दोनदा मोजले जातात. म्हणून एकूण = पहिला गट + दुसरा गट − दोन्ही.

13510AB2

शब्द आणि क्रिया

शब्दक्रिया
किंवाजोडा, मधली संख्या एकदाच
आणि / दोन्हीमधली संख्या
फक्तमधली संख्या वजा करा
एकही नाहीएकूणमधून वजा करा
1
नियम 1

दोन गटांची बेरीज करून दोन्हीची संख्या एकदा वजा करा.

  • उदा. 18 + 15 − 5 = 28.
2
नियम 2

एकूण मुले आणि "कोणतातरी एक आवडणारे" यांचा फरक म्हणजे दोन्ही न आवडणारे.

  • उदा. 30 − 28 = 2.
3
नियम 3

फक्त एका गटाचे काढायचे असेल तर त्या गटातून दोन्ही वजा करा.

  • उदा. 18 − 5 = 13 फक्त चहा.
4
नियम 4

उत्तर आल्यावर सर्व भाग जोडून एकूण मुलांशी जुळवा.

  • उदा. 13 + 5 + 10 + 2 = 30.
उदाहरण 1 · सोपे

वर्गात 22 मुले आहेत. 7 मुलांना कबड्डी आणि 10 मुलांना गाणे आवडते. 3 मुलांना दोन्ही आवडतात. फक्त कबड्डी आवडणारी मुले किती?

  1. 7 − 3 = 4.
  2. उत्तर : 4.
उदाहरण 2 · मध्यम

वर्गात 21 मुले आहेत. 8 मुलांना क्रिकेट आणि 12 मुलांना वाचन आवडते. 4 मुलांना दोन्ही आवडतात. दोन्ही न आवडणारी मुले किती?

  1. कोणतातरी एक आवडणारे : 8 + 12 − 4 = 16.
  2. न आवडणारे : 21 − 16 = 5.
  3. उत्तर : 5.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

वर्गात 31 मुले आहेत. 18 मुलांना कबड्डी आणि 12 मुलांना गाणे आवडते. 8 मुलांना दोन्ही आवडत नाही. दोन्ही आवडणारी मुले किती?

  1. कोणतातरी एक आवडणारे : 31 − 8 = 23.
  2. दोन्ही : 18 + 12 − 23 = 7.
  3. उत्तर : 7.
लक्षात ठेवा

दोन गटांची बेरीज केल्यावर दोन्हीतील संख्या एकदा वजा करा.

सामान्य चूक

दोन्हीतील संख्या वजा न करणे; ती दोनदा मोजली जाते.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "जोडले दोनदा, वजा एकदा."

शॉर्टकट

आधी वर्तुळे काढून सर्व भाग भरा; मग उत्तर वाचून घ्या.

फरक ओळखा

प्रश्नक्रिया
दोन्ही आवडतातA + B − एकूण (कोणतातरी एक)
फक्त AA − दोन्ही
दोन्ही नाहीएकूण − (कोणतातरी एक)

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1वर्गात 29 मुले आहेत. 18 मुलांना कबड्डी आणि 16 मुलांना चित्रकला आवडते. 9 मुलांना दोन्ही आवडतात. फक्त कबड्डी आवडणारी मुले किती?
  2. 2वर्गात 27 मुले आहेत. 12 मुलांना कबड्डी आणि 21 मुलांना वाचन आवडते. 9 मुलांना दोन्ही आवडतात. फक्त वाचन आवडणारी मुले किती?
  3. 3वर्गात 28 मुले आहेत. 9 मुलांना खो-खो आणि 18 मुलांना क्रिकेट आवडते. 6 मुलांना दोन्ही आवडतात. दोन्ही न आवडणारी मुले किती?
मध्यम
  1. 4वर्गात 25 मुले आहेत. 17 मुलांना वाचन आणि 10 मुलांना चित्रकला आवडते. 3 मुलांना दोन्ही आवडत नाही. दोन्ही आवडणारी मुले किती?
  2. 5वर्गात 23 मुले आहेत. 15 मुलांना चित्रकला आणि 16 मुलांना क्रिकेट आवडते. 9 मुलांना दोन्ही आवडतात. दोन्ही न आवडणारी मुले किती?
  3. 6वर्गात 20 मुले आहेत. 8 मुलांना वाचन आणि 11 मुलांना कबड्डी आवडते. 3 मुलांना दोन्ही आवडत नाही. दोन्ही आवडणारी मुले किती?
आव्हानात्मक
  1. 7वर्गात 21 मुले आहेत. 12 मुलांना वाचन आणि 12 मुलांना चित्रकला आवडते. 5 मुलांना दोन्ही आवडतात. फक्त वाचन आवडणारी मुले किती?
  2. 8वर्गात 31 मुले आहेत. 15 मुलांना क्रिकेट आणि 16 मुलांना कबड्डी आवडते. 4 मुलांना दोन्ही आवडतात. दोन्ही न आवडणारी मुले किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 19
  2. 212
  3. 37
  4. 45
  5. 51
  6. 62
  7. 77
  8. 84

तीन गटांची व्हेन आकृती

रोजच्या जीवनातून

क्रिकेट, कबड्डी आणि खो-खो : काही मुले तिन्ही खेळतात, काही फक्त दोन आणि काही एकच. तीन वर्तुळे एकमेकांवर आली की सात भाग तयार होतात.

सोपी व्याख्या

तीन वर्तुळांचे सात भाग : फक्त A, फक्त B, फक्त C, A-B चा सामायिक, A-C चा सामायिक, B-C चा सामायिक आणि तिन्हींचा सामायिक. आठवा भाग म्हणजे वर्तुळांच्या बाहेरचा.

5463241ABC7

सात भाग

भागकितींचा
फक्त A, B किंवा Cएकाचाच
AB, AC, BC (तिन्ही सोडून)दोघांचा
मधला भागतिघांचा
1
नियम 1

एका वर्तुळाचे एकूण = त्या वर्तुळातील चारही भाग.

  • उदा. A : फक्त A + AB + AC + तिन्ही.
2
नियम 2

"फक्त एकच" = फक्त A + फक्त B + फक्त C.

  • उदा. 5 + 4 + 6 = 15.
3
नियम 3

"बरोबर दोन" = AB + AC + BC (मधला भाग घेऊ नका).

  • उदा. 3 + 2 + 4 = 9.
4
नियम 4

"कमीत कमी एक" = सातही भागांची बेरीज; बाहेरचा भाग वेगळा.

  • उदा. 5 + 4 + 6 + 3 + 2 + 4 + 1 = 25.
6448838ABC6
उदाहरण 1 · सोपे

वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = क्रिकेट आवडणारी मुले, वर्तुळ C = चित्रकला आवडणारी मुले. फक्त कबड्डी आवडणारी मुले किती?

  1. फक्त A चा भाग.
  2. उत्तर : 6.
4517732ABC9
उदाहरण 2 · मध्यम

वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = क्रिकेट आवडणारी मुले. गाणे आवडणारी एकूण मुले किती?

  1. A चे चारही भाग : 4 + 7 + 7 + 2.
  2. उत्तर : 20.
3755714ABC2
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

वर्तुळ A = चित्रकला आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = कबड्डी आवडणारी मुले. बरोबर दोनच खेळ आवडणारी मुले किती?

  1. तिन्हींचा मधला भाग सोडून : 5 + 7 + 1.
  2. उत्तर : 13.
लक्षात ठेवा

तीन वर्तुळांत सात भाग; प्रश्नातील शब्दांवरून कोणते भाग घ्यायचे ते ठरवा.

सामान्य चूक

"फक्त दोन" मध्ये मधला भाग (तिन्ही) घेणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "फक्त : एक, दोन, तीन — भाग मोजा."

शॉर्टकट

वर्तुळ घेताना त्याचे चारही भाग बोटाने फिरवून जोडा; एकही सुटत नाही.

फरक ओळखा

शब्दभाग
फक्त एकचफक्त A + B + C
बरोबर दोनAB + AC + BC
तिन्हीमधला भाग

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 15685585ABC7 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = क्रिकेट आवडणारी मुले, वर्तुळ C = चित्रकला आवडणारी मुले. फक्त कबड्डी आवडणारी मुले किती?
  2. 23767222ABC9 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = चित्रकला आवडणारी मुले, वर्तुळ C = गाणे आवडणारी मुले. तिन्ही आवडणारी मुले किती?
  3. 32655681ABC4 वर्तुळ A = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ C = क्रिकेट आवडणारी मुले. एकही खेळ न आवडणारी मुले किती?
मध्यम
  1. 48264456ABC7 वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ C = वाचन आवडणारी मुले. गाणे आवडणारी एकूण मुले किती?
  2. 57517262ABC4 वर्तुळ A = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ B = वाचन आवडणारी मुले, वर्तुळ C = क्रिकेट आवडणारी मुले. फक्त एकच खेळ आवडणारी मुले किती?
  3. 61656354ABC6 वर्तुळ A = क्रिकेट आवडणारी मुले, वर्तुळ B = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ C = खो-खो आवडणारी मुले. कमीत कमी एक खेळ आवडणारी मुले किती?
आव्हानात्मक
  1. 74583372ABC6 वर्तुळ A = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ B = चित्रकला आवडणारी मुले, वर्तुळ C = कबड्डी आवडणारी मुले. बरोबर दोनच खेळ आवडणारी मुले किती?
  2. 84818818ABC2 वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ C = वाचन आवडणारी मुले. एकूण मुले किती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 15
  2. 22
  3. 34
  4. 422
  5. 513
  6. 630
  7. 713
  8. 840

नात्यावरून योग्य आकृती निवडणे

रोजच्या जीवनातून

प्राणी, गाय आणि वाघ यांना एका आकृतीत दाखवायचे तर गाय आणि वाघ प्राण्यांच्या मोठ्या वर्तुळात असतील, पण एकमेकांपासून वेगळे.

सोपी व्याख्या

तीन गटांचे नाते चार प्रकारचे असते : एकात एक, एका मोठ्यात दोन वेगळे, तिन्ही वेगळे, किंवा तिन्ही एकमेकांत मिसळलेले. पर्यायातील आकृती निवडताना हे नाते ओळखा.

1234

नात्यांचे प्रकार

आकृतीनाते
आकृती 1एकात एक (फळ, आंबा, हापूस)
आकृती 2एका मोठ्यात दोन वेगळे (प्राणी, गाय, वाघ)
आकृती 3तिन्ही वेगळे (गाय, पेन, नदी)
आकृती 4तिन्ही मिसळलेले (डॉक्टर, शिक्षक, खेळाडू)
1
नियम 1

आधी दोन-दोन गटांची तुलना करा : एक दुसऱ्यात येतो का, वेगळे आहेत का, की काही सामायिक आहे.

  • उदा. गाय आणि प्राणी : गाय प्राण्यांत येते.
2
नियम 2

एक गट दुसऱ्यात पूर्ण येत असेल तर लहान वर्तुळ मोठ्या वर्तुळात काढतात.

  • उदा. आंबा फळांत येतो.
3
नियम 3

दोन गटांत काही सामायिक असू शकत असेल तर वर्तुळे एकमेकांत मिसळतात.

  • उदा. डॉक्टर शिक्षकही असू शकतो.
4
नियम 4

तिन्ही जोड्या ठरल्यावर तसेच संबंध असलेली आकृती निवडा.

  • उदा. तीन वेगळे : तीन वेगळी वर्तुळे.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

वाहन, चारचाकी, कार यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?

  1. कार चारचाकी आणि चारचाकी वाहन.
  2. उत्तर : 4.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

प्राणी, गाय, वाघ यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?

  1. गाय आणि वाघ दोन्ही प्राणी पण एकमेकांपासून वेगळे.
  2. उत्तर : 2.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

पुरुष, महिला, डॉक्टर यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?

  1. पुरुष आणि महिला वेगळे; डॉक्टर दोन्हीत असू शकतात.
  2. उत्तर : 4.
लक्षात ठेवा

दोन-दोन गटांची तुलना करून नाते ठरवा; मग तीन वर्तुळांची आकृती निवडा.

सामान्य चूक

पुरुष आणि महिला यांना एकमेकांत मिसळलेले दाखवणे; ते वेगळे असतात.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "आत येतो तर आत; वेगळा तर वेगळा; मिसळतो तर मिसळ."

शॉर्टकट

दोन गटांच्या मधला गट पाहा; तो दोन्ही गटांत मिसळत असेल तर तो तिसरा वर्तुळ दोघांवर पसरतो.

फरक ओळखा

गटआकृती
फळ, आंबा, हापूसएकात एक
प्राणी, गाय, वाघमोठ्यात दोन वेगळे
पुरुष, महिला, डॉक्टरदोन वेगळे + एक दोघांवर

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 भारत, महाराष्ट्र, पुणे यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
  2. 21234 सूर्य, टेबल, मासा यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
  3. 31234 खेळ, क्रिकेट, कबड्डी यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
मध्यम
  1. 41234 विद्यार्थी, खेळाडू, गायक यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
  2. 51234 पुरुष, महिला, डॉक्टर यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
  3. 61234 फळ, आंबा, हापूस यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डॉक्टर, शिक्षक, खेळाडू यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
  2. 81234 मुले, मुली, खेळाडू यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 13 (पुणे महाराष्ट्रात आणि महाराष्ट्र भारतात).
  2. 23 (तिन्ही वेगळ्या गोष्टी).
  3. 33 (क्रिकेट आणि कबड्डी खेळ, पण वेगळे).
  4. 44 (विद्यार्थी खेळाडू आणि गायकही असू शकतो).
  5. 51 (पुरुष आणि महिला वेगळे; डॉक्टर दोन्हीत असू शकतात).
  6. 64 (हापूस आंब्याचा प्रकार आणि आंबा फळ).
  7. 72 (एकच व्यक्ती डॉक्टर, शिक्षक आणि खेळाडू असू शकते; तिन्ही गटांत काही सामायिक).
  8. 81 (मुले आणि मुली वेगळे; खेळाडू दोन्हीत असू शकतात).

मिश्र प्रश्न आणि परीक्षेच्या युक्त्या

रोजच्या जीवनातून

परीक्षेत कधी आकृती दिलेली असते, कधी शब्दांत प्रश्न असतो. आधी आकृती काढा किंवा वाचा, मग नेमके भाग निवडून हिशेब करा.

सोपी व्याख्या

तीन पायऱ्या : (1) आकृती काढा किंवा वाचा, (2) प्रश्नातील शब्द पाहून भाग निवडा, (3) संख्या जोडा-वजा करा आणि एकूणाशी जुळवा.

14612AB8

तीन पायऱ्या

पायरीकाम
1आकृती काढा किंवा वाचा
2शब्दांवरून भाग निवडा
3जोडा-वजा आणि जुळवा
1
नियम 1

आकृती नसेल तर दोन वर्तुळे काढून प्रत्येक भाग भरा.

  • उदा. एकूण 40, दोन्ही 6 : मधला भाग 6.
2
नियम 2

"फक्त" म्हटले की मधला भाग वजा करा.

  • उदा. A = 20, दोन्ही = 6 : फक्त A = 14.
3
नियम 3

सर्व भाग जोडून एकूण मुलांशी जुळवा.

  • उदा. 14 + 6 + फक्त B + बाहेरचे = 40.
4
नियम 4

तीन गट असतील तर सात भाग मांडून मधल्या भागापासून भरा.

  • उदा. तिन्ही आधी, मग दोन-दोन, मग एकेक.
997AB4
उदाहरण 1 · सोपे

वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले. दोन्ही आवडत नाही अशी मुले किती?

  1. वर्तुळांच्या बाहेरील संख्या.
  2. उत्तर : 4.
उदाहरण 2 · मध्यम

वर्गात 18 मुले आहेत. 8 मुलांना क्रिकेट आणि 13 मुलांना चित्रकला आवडते. 4 मुलांना दोन्ही आवडतात. फक्त चित्रकला आवडणारी मुले किती?

  1. 13 − 4 = 9.
  2. उत्तर : 9.
6465471ABC3
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = वाचन आवडणारी मुले. कमीत कमी एक खेळ आवडणारी मुले किती?

  1. वर्तुळांतील सातही भाग जोडा.
  2. उत्तर : 33.
लक्षात ठेवा

तीन पायऱ्या : आकृती, भाग निवड, हिशेब; शेवटी बेरीज जुळवा.

सामान्य चूक

आकृती न काढता मनात हिशेब करणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "आधी वर्तुळे, मग संख्या."

शॉर्टकट

तिन्ही गटांच्या प्रश्नात मधला भाग आधी भरा; बाकी भाग त्यावरून भरतात.

फरक ओळखा

प्रश्नक्रिया
कमीत कमी एकसर्व भाग जोडा
फक्त एकचफक्त भाग जोडा
एकही नाहीबाहेरची संख्या

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 19912AB2 वर्तुळ A = गाणे आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले. एकूण मुले किती?
  2. 2वर्गात 24 मुले आहेत. 14 मुलांना चित्रकला आणि 13 मुलांना खो-खो आवडते. 8 मुलांना दोन्ही आवडतात. दोन्ही न आवडणारी मुले किती?
  3. 38445857ABC6 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = चित्रकला आवडणारी मुले. कबड्डी आणि खो-खो आवडते पण चित्रकला नाही अशी मुले किती?
मध्यम
  1. 4797AB7 वर्तुळ A = वाचन आवडणारी मुले, वर्तुळ B = गाणे आवडणारी मुले. फक्त एकच खेळ आवडणारी मुले किती?
  2. 5वर्गात 26 मुले आहेत. 15 मुलांना चित्रकला आणि 8 मुलांना गाणे आवडते. 7 मुलांना दोन्ही आवडत नाही. दोन्ही आवडणारी मुले किती?
  3. 66258443ABC4 वर्तुळ A = कबड्डी आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = क्रिकेट आवडणारी मुले. फक्त एकच खेळ आवडणारी मुले किती?
आव्हानात्मक
  1. 76245185ABC4 वर्तुळ A = चित्रकला आवडणारी मुले, वर्तुळ B = खो-खो आवडणारी मुले, वर्तुळ C = क्रिकेट आवडणारी मुले. एकूण मुले किती?
  2. 81234 प्राणी, पक्षी, चिमणी यांचा संबंध कोणत्या आकृतीने दाखवला जातो?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 132
  2. 25
  3. 35
  4. 414
  5. 54
  6. 613
  7. 735
  8. 83 (चिमणी पक्षी आणि पक्षी प्राणी).

संपूर्ण धड्याची झटपट उजळणी

विषयआठवणीची युक्ती
दोन गटकिंवा : जोडा; दोन्ही : मधली; फक्त : मधली वजा
बेरीजजोडले दोनदा, वजा एकदा
तीन गटसात भाग; मधला आधी
नातेआत, वेगळे किंवा मिसळलेले

🎯 परीक्षेसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे मुद्दे

  • एकूण = पहिला गट + दुसरा गट − दोन्ही.
  • "फक्त" म्हणजे मधला भाग वजा.
  • तीन वर्तुळांचे सात भाग; बाहेरचा भाग वेगळा.
  • "बरोबर दोन" मध्ये तिन्हींचा मधला भाग घेऊ नका.
  • नाते ठरवताना दोन-दोन गटांची तुलना करा.
  • सर्व भाग जोडून एकूणाशी जुळवा.
🧠 अभ्यासमंत्र

"आधी वर्तुळे, मग संख्या; दोन्ही एकदाच वजा."