K2KARAKORAM
मराठीEnglish
ॲप उघडा

४थी शिष्यवृत्ती · बुद्धिमत्ता चाचणी

सारख्या आकृती (Similar Figures)

5 संकल्पना · उत्तरांसह 40 सराव प्रश्न · वाचन मोफत

हा धडा या भाषेतही: English

पहिली पायरी : बाहेरचा आकार तपासा

रोजच्या जीवनातून

दोन सारखी दिसणारी भांडी निवडायची असतील तर आपण आधी त्यांचा आकार पाहतो, मग आत काय आहे ते. आकृत्यांचेही तसेच आहे.

सोपी व्याख्या

प्रश्नातील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती म्हणजे बाहेरचा आकार, आतील चिन्हे, त्यांच्या जागा आणि दिशा सर्व काही सारखे. सर्वात सोपा फरक बाहेरच्या आकाराचा असतो, म्हणून तो आधी पाहा.

बाहेरचे आकार

आकारओळख
चौरसचार समान बाजू, सरळ उभा
वर्तुळगोल, कोपरे नाहीत
समभुज चौकोन (हिरा)चौरस तिरका केल्यासारखा
षट्कोनसहा बाजू
1234
1
नियम 1

आधी बाहेरचा आकार पाहा.

  • उदा. प्रश्नात षट्कोन असेल तर वर्तुळ किंवा चौरस असलेले पर्याय बाद.
2
नियम 2

बाहेरचा आकार वेगळा असलेला पर्याय लगेच बाद करा.

  • उदा. षट्कोनाऐवजी हिरा दिसला की बाद.
3
नियम 3

चौरस आणि हिरा सारखे समजू नका; हिरा म्हणजे तिरका चौरस, तो वेगळा आकार.

  • उदा. चौरसाचा पर्याय हिरा असेल तर बाद.
4
नियम 4

बाहेरचा आकार तोच असलेले पर्याय उरले की पुढची पायरी करा.

  • उदा. तीन पर्याय बाद झाले तर चौथा उत्तर.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 2 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  3. पर्याय 4 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 1. उत्तर : 1.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  2. पर्याय 2 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  3. पर्याय 4 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 3. उत्तर : 3.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 2 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  3. पर्याय 4 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 1. उत्तर : 1.
लक्षात ठेवा

बाहेरचा आकार वेगळा असेल तर पर्याय लगेच बाद, आत पाहण्याची गरज नाही.

सामान्य चूक

आतली चिन्हे आधी पाहणे आणि बाहेरचा आकार शेवटी तपासणे; वेळ जातो.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "आधी कवच, मग आतले."

शॉर्टकट

पर्यायांवर बोट फिरवत बाहेरचे आकार तपासा; एका नजरेत दोन-तीन पर्याय बाद होतात.

फरक ओळखा

आकारचौरस / हिरा
चौरसबाजू सरळ उभ्या-आडव्या
हिराबाजू तिरक्या, कोपरा वर
षट्कोनसहा बाजू, दोन बाजू आडव्या

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 21234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 31234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
मध्यम
  1. 41234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 51234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 61234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 81234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 12 (1 : बाहेरचा आकार वेगळा; 3 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : बाहेरचा आकार वेगळा).
  2. 23 (1 : बाहेरचा आकार वेगळा; 2 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : बाहेरचा आकार वेगळा).
  3. 31 (2 : बाहेरचा आकार वेगळा; 3 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : बाहेरचा आकार वेगळा).
  4. 41 (2 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 3 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  5. 53 (1 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 2 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  6. 63 (1 : बाहेरचा आकार वेगळा; 2 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  7. 74 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 2 : बाहेरचा आकार वेगळा; 3 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).
  8. 82 (1 : एक चिन्ह कमी; 3 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).

चिन्हांच्या जागा तपासणे

रोजच्या जीवनातून

वर्गात बाकांवर मुलांची जागा ठरलेली असेल तर कुणी जागा बदलली की लगेच कळते. चिन्हांचेही तसेच; प्रत्येकाला आपली जागा असते.

सोपी व्याख्या

आकृतीत चिन्हांच्या पाच जागा असतात : वर, खाली, डावी, उजवी आणि मध्य. एकेक चिन्ह निवडून त्याची जागा सर्व पर्यायांत तपासायची.

1234

जागांची नावे

जागानाव
वरउत्तर
उजवीपूर्व
खालीदक्षिण
डावीपश्चिम
1
नियम 1

एक चिन्ह निवडा आणि त्याची जागा लक्षात ठेवा : वर, खाली, डावी, उजवी, मध्य.

  • उदा. चौरस चिन्ह वर आहे.
2
नियम 2

त्या चिन्हाची जागा बदललेले पर्याय बाद करा.

  • उदा. चौरस वरच्याऐवजी खाली असेल तर बाद.
3
नियम 3

दोन चिन्हांची अदलाबदल झाली तरी पर्याय वेगळाच; दोन्ही जागा पाहा.

  • उदा. वर आणि खाली चिन्हे बदललेली असतील तर बाद.
4
नियम 4

एका चिन्हाने काम झाले नाही तर पुढचे चिन्ह घ्या; शेवटी एकच पर्याय उरतो.

  • उदा. पहिल्या चिन्हाने दोन पर्याय बाद, दुसऱ्याने तिसरा.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 2 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  3. पर्याय 4 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  4. उरलेला पर्याय 1. उत्तर : 1.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  2. पर्याय 2 बाद : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल.
  3. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  4. उरलेला पर्याय 4. उत्तर : 4.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  3. पर्याय 4 बाद : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
लक्षात ठेवा

एकेक चिन्ह निवडा; त्याची जागा तपासा; बदलली तर पर्याय बाद.

सामान्य चूक

सर्व चिन्हे एकदम पाहणे; म्हणून एखादा बदल दिसत नाही.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "एक चिन्ह, एक जागा."

शॉर्टकट

सर्वात वेगळे दिसणारे चिन्ह (उदा. भरलेला त्रिकोण) आधी घ्या; ते पटकन शोधता येते.

फरक ओळखा

बदलकाय दिसते
जागा बदललीतेच चिन्ह दुसरीकडे
अदलाबदलदोन चिन्हांच्या जागा उलट
आकृती फिरवलीसर्व चिन्हे एक पाऊल फिरली

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 21234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 31234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
मध्यम
  1. 41234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 51234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 61234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 81234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 12 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 3 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 4 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).
  2. 22 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 3 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 4 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).
  3. 34 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 2 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 3 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).
  4. 42 (1 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 3 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 4 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).
  5. 52 (1 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 3 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 4 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).
  6. 63 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 2 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 4 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).
  7. 72 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 3 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 4 : बाहेरचा आकार वेगळा).
  8. 84 (1 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 2 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 3 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).

चिन्हांचा प्रकार आणि संख्या तपासणे

रोजच्या जीवनातून

दोन सारख्या पिशव्यांमध्ये एक वस्तू कमी असेल तर आपण मोजून पाहतो. आकृतीतले चिन्ह बदलले किंवा कमी-जास्त झाले तरी आपल्याला ते मोजून शोधावे लागते.

सोपी व्याख्या

चिन्हे वेगवेगळ्या प्रकारची असतात : भरलेला ठिपका, रिकामे वर्तुळ, फुली, भरलेला चौकोन, रिकामा हिरा आणि त्रिकोण. पर्यायात चिन्हाचा प्रकार किंवा संख्या बदललेली असू शकते.

1234

चिन्हांचे प्रकार

चिन्हनाव
भरलेला ठिपकाठिपका
रिकामे वर्तुळकडी
Xफुली
भरलेला चौकोनठोकळा
1
नियम 1

आधी प्रश्न-आकृतीत चिन्हे मोजा : किती आणि कोणती.

  • उदा. 3 चिन्हे : ठिपका, फुली, त्रिकोण.
2
नियम 2

चिन्हांची संख्या वेगळी असलेले पर्याय बाद करा.

  • उदा. प्रश्नात 3 चिन्हे; पर्यायात 2 किंवा 4 असतील तर बाद.
3
नियम 3

भरलेले आणि रिकामे चिन्ह वेगळे; ठिपका आणि कडी एकसारखी समजू नका.

  • उदा. ठिपक्याऐवजी कडी असेल तर बाद.
4
नियम 4

त्रिकोणासारखी चिन्हे फक्त प्रकारानेच नाही तर संख्येनेही तपासा.

  • उदा. एक त्रिकोण कमी असला तरी पर्याय बाद.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : एक चिन्ह कमी.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह कमी.
  3. पर्याय 4 बाद : एक चिन्ह कमी.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह कमी.
  3. पर्याय 4 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : एक चिन्ह जास्त.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह कमी.
  3. पर्याय 4 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
लक्षात ठेवा

चिन्हे आधी मोजा, मग प्रकार पाहा; संख्या किंवा प्रकार बदलला तर बाद.

सामान्य चूक

भरलेल्या ठिपक्याला रिकाम्या वर्तुळासारखे समजणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "मोजा, मग ओळखा."

शॉर्टकट

पर्यायात चिन्हे कमी-जास्त असतील तर मोजण्यातच उत्तर मिळते; आतले प्रकार पाहावे लागत नाहीत.

फरक ओळखा

चिन्हभरलेले की रिकामे
ठिपकाभरलेला
कडीरिकामी
हिरारिकामा

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 21234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 31234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
मध्यम
  1. 41234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 51234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 61234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 81234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 14 (1 : एक चिन्ह कमी; 2 : एक चिन्ह कमी; 3 : एक चिन्ह कमी).
  2. 22 (1 : एक चिन्ह कमी; 3 : एक चिन्ह कमी; 4 : एक चिन्ह कमी).
  3. 34 (1 : एक चिन्ह कमी; 2 : एक चिन्ह कमी; 3 : एक चिन्ह कमी).
  4. 42 (1 : एक चिन्ह कमी; 3 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 4 : एक चिन्ह कमी).
  5. 53 (1 : एक चिन्ह कमी; 2 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 4 : एक चिन्ह कमी).
  6. 64 (1 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 2 : एक चिन्ह कमी; 3 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  7. 71 (2 : एक चिन्ह जास्त; 3 : एक चिन्ह कमी; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  8. 83 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 2 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 4 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).

दिशा आणि फिरवलेल्या आकृत्या

रोजच्या जीवनातून

घड्याळ उलटे टांगले तर तेच घड्याळ असते, पण वेळ वाचता येत नाही. आकृती फिरवली की तिच्यातील चिन्हांच्या जागा आणि दिशा बदलतात.

सोपी व्याख्या

त्रिकोणाचे टोक ज्या बाजूला असते ती त्याची दिशा. दिशा बदलली किंवा संपूर्ण आकृती फिरवली तर आकृती तंतोतंत सारखी राहत नाही.

1234

बदलांचे प्रकार

बदलअर्थ
दिशा बदललीत्रिकोणाचे टोक दुसरीकडे
आकृती फिरवलीसर्व चिन्हे जागा आणि दिशा बदलतात
1
नियम 1

त्रिकोणाचे टोक कोणत्या बाजूला आहे ते आधी ठरवा : वर, उजवी, खाली, डावी.

  • उदा. टोक उजवीकडे आहे.
2
नियम 2

टोकाची दिशा बदललेला पर्याय बाद.

  • उदा. टोक वर असेल तर बाद.
3
नियम 3

पूर्ण आकृती फिरवली तर सर्व चिन्हे एक पाऊल पुढे सरकतात; ती तंतोतंत सारखी नाही.

  • उदा. वरचे चिन्ह उजवीकडे आलेले दिसले तर फिरवलेली आकृती.
4
नियम 4

आकृती फिरवलेली दिसली तरी त्रिकोणाची दिशा आणि चिन्हांच्या जागा दोन्ही तपासा.

  • उदा. फिरवलेल्या आकृतीत त्रिकोणाचे टोक आणि जागा दोन्ही बदलतात.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 2 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  2. पर्याय 3 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  3. पर्याय 4 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  4. उरलेला पर्याय 1. उत्तर : 1.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  2. पर्याय 2 बाद : पूर्ण आकृती फिरवलेली.
  3. पर्याय 3 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  4. उरलेला पर्याय 4. उत्तर : 4.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  2. पर्याय 3 बाद : पूर्ण आकृती फिरवलेली.
  3. पर्याय 4 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
लक्षात ठेवा

त्रिकोणाचे टोक आणि सर्व चिन्हांच्या जागा तपासा; फिरवलेली आकृती वेगळीच.

सामान्य चूक

फिरवलेली आकृती तीच समजणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "टोक कुठे? जागा कुठे?"

शॉर्टकट

त्रिकोणाचे टोक हे सर्वात सोपे दिशा-चिन्ह आहे; त्यापासून सुरुवात करा.

फरक ओळखा

आकृतीनिकाल
टोक वेगळीकडेवेगळी आकृती
आकृती फिरवलेलीवेगळी आकृती
सर्व तेचतंतोतंत सारखी

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 21234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 31234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
मध्यम
  1. 41234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 51234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 61234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 81234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 12 (1 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  2. 24 (1 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 2 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  3. 33 (1 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 2 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  4. 41 (2 : पूर्ण आकृती फिरवलेली; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  5. 54 (1 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 2 : पूर्ण आकृती फिरवलेली; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  6. 64 (1 : पूर्ण आकृती फिरवलेली; 2 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  7. 73 (1 : पूर्ण आकृती फिरवलेली; 2 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 4 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  8. 83 (1 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 2 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).

मिश्र प्रश्न आणि परीक्षेच्या युक्त्या

रोजच्या जीवनातून

परीक्षेत वेळ कमी असतो. म्हणून एकेक फरक शोधत बसण्याऐवजी ठरलेल्या क्रमाने पर्याय बाद करत जायचे.

सोपी व्याख्या

पाच पायऱ्या : बाहेरचा आकार, चिन्हांची संख्या, चिन्हांचे प्रकार, चिन्हांच्या जागा, त्रिकोणाची दिशा. प्रत्येक पायरीवर चुकीचे पर्याय बाद करा.

1234

पाच पायऱ्या

पायरीतपासा
1बाहेरचा आकार
2चिन्हांची संख्या
3चिन्हांचे प्रकार
4चिन्हांच्या जागा
5त्रिकोणाची दिशा
1
नियम 1

पायऱ्या क्रमाने करा; एक पर्याय उरला की थांबा.

  • उदा. दोन पायऱ्यांतच तीन पर्याय बाद झाले तर उरलेला उत्तर.
2
नियम 2

उरलेला पर्याय शेवटी एकदा पूर्ण तपासा.

  • उदा. सर्व चिन्हे आणि बाहेरचा आकार पुन्हा पाहा.
3
नियम 3

दोन पर्याय खूप सारखे दिसले तर चिन्ह-चिन्ह करून तुलना करा.

  • उदा. एका पर्यायात फक्त त्रिकोणाची दिशा वेगळी असू शकते.
4
नियम 4

तंतोतंत सारखा पर्याय नेहमी एकच असतो.

  • उदा. एकापेक्षा जास्त जुळले तर पुन्हा तपासा.
1234
उदाहरण 1 · सोपे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  3. पर्याय 4 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
1234
उदाहरण 2 · मध्यम

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 1 बाद : त्रिकोणाची दिशा वेगळी.
  2. पर्याय 3 बाद : एक चिन्ह कमी.
  3. पर्याय 4 बाद : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी.
  4. उरलेला पर्याय 2. उत्तर : 2.
1234
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

डावीकडील प्रश्न-आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?

  1. पर्याय 2 बाद : बाहेरचा आकार वेगळा.
  2. पर्याय 3 बाद : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा.
  3. पर्याय 4 बाद : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल.
  4. उरलेला पर्याय 1. उत्तर : 1.
लक्षात ठेवा

पाच पायऱ्या क्रमाने : आकार, संख्या, प्रकार, जागा, दिशा.

सामान्य चूक

पर्याय अर्धवट तपासून उत्तर ठरवणे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "आ-सं-प्र-जा-दि" (आकार, संख्या, प्रकार, जागा, दिशा).

शॉर्टकट

दोन पायऱ्यांनंतर एकच पर्याय उरला तरी शेवटची तपासणी एकदा करा.

फरक ओळखा

पर्यायातील बदलकोणती पायरी
वेगळा बाहेरचा आकार1
चिन्ह कमी किंवा जास्त2
ठिपक्याऐवजी कडी3
चिन्ह दुसऱ्या जागी4
त्रिकोणाची दिशा वेगळी5

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 11234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 21234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 31234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
मध्यम
  1. 41234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 51234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  3. 61234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
आव्हानात्मक
  1. 71234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
  2. 81234 डावीकडील आकृतीशी तंतोतंत सारखी आकृती कोणती?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 13 (1 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी; 2 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 4 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  2. 22 (1 : पूर्ण आकृती फिरवलेली; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा).
  3. 34 (1 : बाहेरचा आकार वेगळा; 2 : एक चिन्ह जास्त; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी).
  4. 42 (1 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 3 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 4 : एक चिन्ह जास्त).
  5. 52 (1 : एक चिन्ह कमी; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल).
  6. 62 (1 : एका चिन्हाचा प्रकार वेगळा; 3 : बाहेरचा आकार वेगळा; 4 : एक चिन्ह दुसऱ्या जागी).
  7. 71 (2 : एक चिन्ह कमी; 3 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 4 : बाहेरचा आकार वेगळा).
  8. 81 (2 : दोन चिन्हांची जागा अदलाबदल; 3 : त्रिकोणाची दिशा वेगळी; 4 : एक चिन्ह कमी).

संपूर्ण धड्याची झटपट उजळणी

विषयआठवणीची युक्ती
बाहेरचा आकारआधी कवच, मग आतले
चिन्हांच्या जागाएक चिन्ह, एक जागा
संख्या आणि प्रकारमोजा, मग ओळखा
दिशाटोक कुठे? जागा कुठे?
पायऱ्याआकार, संख्या, प्रकार, जागा, दिशा

🎯 परीक्षेसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे मुद्दे

  • तंतोतंत सारखी आकृती म्हणजे आकार, चिन्हे, जागा आणि दिशा सर्व सारखे.
  • आधी बाहेरचा आकार पाहून चुकीचे पर्याय बाद करा.
  • एकेक चिन्ह निवडून त्याची जागा सर्व पर्यायांत तपासा.
  • चिन्हे मोजा आणि भरलेले-रिकामे वेगळे ओळखा.
  • फिरवलेली आकृती तंतोतंत सारखी नसते.
  • दोन पायऱ्यांनंतरही शेवटची तपासणी करा.
🧠 अभ्यासमंत्र

"आधी कवच, मग आतले; एक चिन्ह, एक जागा."