K2KARAKORAM
मराठीEnglish
ॲप उघडा

४थी शिष्यवृत्ती · बुद्धिमत्ता चाचणी

नाती (Relations)

5 संकल्पना · उत्तरांसह 40 सराव प्रश्न · वाचन मोफत

हा धडा या भाषेतही: English

कुटुंबातील मूलभूत नाती

रोजच्या जीवनातून

सणाला घरी सगळे जमतात. कोणी मामा येतात, कोणी आत्या, कोणी आजोबा. प्रत्येकाला आपण वेगळ्या नावाने हाक मारतो, कारण प्रत्येकाचे आपल्याशी नाते वेगळे असते. नाती नीट ओळखली की "कोण कोणाचे?" हे प्रश्न सोपे होतात.

सोपी व्याख्या

नाते म्हणजे दोन व्यक्तींमधील कौटुंबिक संबंध. नाते आई-वडिलांच्या बाजूवर ठरते : आईची बाजू आणि वडिलांची बाजू. भाऊ आणि बहीण यांना आपण भावंडे म्हणतो.

Live आकृती

कुटुंबातील मूलभूत नाती

ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.

ॲपमध्ये उघडा

मूलभूत नाती

संबंधनाते
आईचा भाऊमामा
आईची बहीणमावशी
वडिलांचा भाऊकाका
वडिलांची बहीणआत्या
भावाचा मुलगापुतण्या
बहिणीचा मुलगाभाचा
मुलाचा मुलगानातू
1
नियम 1

आईची भावंडे : भाऊ मामा, बहीण मावशी. वडिलांची भावंडे : भाऊ काका, बहीण आत्या.

  • उदा. वडिलांची बहीण म्हणजे आत्या.
2
नियम 2

आई-वडिलांचे वडील म्हणजे आजोबा आणि आई-वडिलांची आई म्हणजे आजी.

  • उदा. आईचे वडील म्हणजे आजोबा. वडिलांची आई म्हणजे आजी.
3
नियम 3

आपल्या भावाचा मुलगा पुतण्या, भावाची मुलगी पुतणी. आपल्या बहिणीचा मुलगा भाचा, बहिणीची मुलगी भाची.

  • उदा. माझ्या बहिणीची मुलगी माझी भाची आहे.
4
नियम 4

आपल्या मुलाचा किंवा मुलीचा मुलगा आपला नातू, मुलगी आपली नात.

  • उदा. माझ्या मुलाची मुलगी माझी नात.
उदाहरण 1 · सोपे

वडिलांचा भाऊ आपला कोण?

  1. वडिलांच्या बाजूचा भाऊ.
  2. उत्तर : काका.
उदाहरण 2 · मध्यम

माझ्या बहिणीचा मुलगा माझा कोण?

  1. बहिणीचा मुलगा म्हणजे भाचा.
  2. उत्तर : भाचा.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

रवी म्हणतो, "सीमा माझ्या आईच्या भावाची मुलगी आहे." सीमा रवीची कोण?

  1. आईचा भाऊ म्हणजे मामा. मामाची मुलगी म्हणजे मामे बहीण.
  2. उत्तर : मामे बहीण.
लक्षात ठेवा

नाते ठरवताना आधी आईची बाजू की वडिलांची बाजू ते पाहा. काका-आत्या वडिलांच्या बाजूचे, मामा-मावशी आईच्या बाजूचे.

सामान्य चूक

आईच्या भावाला काका म्हणणे. आईचा भाऊ मामा असतो; काका हे वडिलांचे भाऊ.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "मामा-मावशी = आई; काका-आत्या = वडील."

शॉर्टकट

जोड्या पाठ करा : भाऊ - पुतण्या, बहीण - भाचा.

फरक ओळखा

काय विचारलेउत्तरकसे ओळखायचे
आईचा भाऊमामाआईची बाजू
वडिलांचा भाऊकाकावडिलांची बाजू
भावाचा मुलगापुतण्याभाऊ = पुतणे

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1आईची बहीण आपली कोण?
  2. 2वडिलांची आई आपली कोण?
  3. 3आपल्या भावाचा मुलगा आपला कोण?
मध्यम
  1. 4आईचे वडील आपले कोण?
  2. 5आपल्या मुलाची मुलगी आपली कोण?
  3. 6बहिणीची मुलगी आपली कोण?
आव्हानात्मक
  1. 7अंजली म्हणते, "तो माझ्या वडिलांच्या भावाचा मुलगा आहे." तो अंजलीचा कोण?
  2. 8सुनील म्हणतो, "ती माझ्या आत्याची मुलगी आहे." ती सुनीलची कोण?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 1मावशी.
  2. 2आजी.
  3. 3पुतण्या.
  4. 4आजोबा.
  5. 5नात.
  6. 6भाची.
  7. 7वडिलांचा भाऊ म्हणजे काका. काकांचा मुलगा म्हणजे चुलत भाऊ.
  8. 8आत्याची मुलगी म्हणजे आते बहीण.

"तो माझा कोण?" : दुवे जोडणे

रोजच्या जीवनातून

फोटो दाखवून कोणी म्हणतो, "ही माझ्या आईची आई आहे." तेव्हा आपण पायरीपायरीने ओळखतो : आईची आई म्हणजे आजी. एकामागून एक दुवे जोडत गेले की उत्तर मिळते.

सोपी व्याख्या

प्रश्नात एका वाक्यात अनेक नाती असतात. प्रत्येक पायरीवर एकच नाते उलगडा आणि पुढे जा. एकुलता एक म्हणजे दुसरे भाऊ-बहीण नाहीत; म्हणून "वडिलांचा एकुलता एक मुलगा" म्हणजे बोलणारा स्वतः.

पायरीपायरीने उलगडा

वाक्यपायरी 1पायरी 2उत्तर
माझ्या आईची आईआईआईची आईआजी
माझ्या वडिलांचा भाऊवडीलवडिलांचा भाऊकाका
माझ्या वडिलांचा एकुलता एक मुलगावडीलवडिलांचा एकुलता एक मुलगामी स्वतः
1
नियम 1

वाक्य डावीकडून उजवीकडे पायरीपायरीने उलगडा. एका वेळी एकच दुवा.

  • उदा. माझ्या आईची आई : पहिली पायरी आई, दुसरी पायरी आईची आई = आजी.
2
नियम 2

"एकुलता एक मुलगा" म्हणजे दुसरा भाऊ नाही. वडिलांचा एकुलता एक मुलगा हा बोलणारा मुलगा स्वतः.

  • उदा. सुनील म्हणतो, "तो माझ्या वडिलांचा एकुलता एक मुलगा आहे." तो सुनील स्वतः.
3
नियम 3

"मूल" असे लिहिले असेल तर मुलगा की मुलगी ते सांगता येत नाही. मुलगा किंवा मुलगी असे स्पष्ट लिहिले तरच लिंग ठरवा.

  • उदा. "माझ्या भावाचे मूल" म्हणजे पुतण्या की पुतणी ते माहीत नाही.
4
नियम 4

दोन दुव्यांनी एकाच व्यक्तीकडे आलात तर तिचे नाते पुन्हा तपासा.

  • उदा. वडिलांच्या एकुलत्या एक मुलाची आई = आई.
उदाहरण 1 · सोपे

सुनील फोटोकडे बोट दाखवून म्हणतो, "ही माझ्या आईची आई आहे." ती कोण?

  1. आईची आई.
  2. उत्तर : आजी.
उदाहरण 2 · मध्यम

"तो माझ्या वडिलांच्या वडिलांचा एकुलता एक मुलगा आहे." सुनीलशी त्याचे नाते काय?

  1. वडिलांचे वडील म्हणजे आजोबा. आजोबांचा एकुलता एक मुलगा म्हणजे सुनीलचे वडील.
  2. उत्तर : वडील.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

अंजली म्हणते, "तो माझ्या आईच्या भावाच्या मुलाचा बाप आहे." तो अंजलीचा कोण?

  1. आईचा भाऊ म्हणजे मामा. मामाच्या मुलाचा बाप म्हणजे मामा स्वतः.
  2. उत्तर : मामा.
लक्षात ठेवा

आधी लहान दुवा उलगडा, मग पुढचा. एका वेळी दोन दुवे उलगडू नका.

सामान्य चूक

"एकुलता एक" शब्द विसरणे. "वडिलांचा एकुलता एक मुलगा" म्हणजे दुसरा कोणी नव्हे, बोलणारा स्वतः.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "एक दुवा, एक पायरी."

शॉर्टकट

"एकुलता एक" दिसला तर शक्यता कमी होतात; बहुतेक उत्तर "मी" किंवा "आई/वडील" असते.

फरक ओळखा

वाक्यउत्तर
माझ्या आईची मुलगी (बहीण आहे)माझी बहीण
माझ्या आईची एकुलती एक मुलगी (मी मुलगी)मी स्वतः
माझ्या भावाचे मूलपुतण्या/पुतणी (लिंग माहीत नाही)

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1माझ्या आईची आई माझी कोण?
  2. 2माझ्या भावाची आई माझी कोण? (आपण सख्खे भाऊ आहोत)
  3. 3माझ्या वडिलांची बहीण माझी कोण?
मध्यम
  1. 4"तो माझ्या मावशीचा भाऊ आहे." तो माझा कोण? (सख्खा भाऊ)
  2. 5"ती माझ्या वडिलांच्या एकुलत्या एक मुलाची आई आहे." ती माझी कोण?
  3. 6"तो माझ्या वडिलांच्या आईचा एकुलता एक मुलगा आहे." तो माझा कोण?
आव्हानात्मक
  1. 7रमेश सांगतो, "ही मुलगी माझ्या वडिलांच्या एकुलत्या एक मुलाची मुलगी आहे." ती रमेशची कोण?
  2. 8"तो माझ्या आईच्या एकुलत्या एक भावाचा वडील आहे." तो माझा कोण?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 1आजी.
  2. 2आई.
  3. 3आत्या.
  4. 4मावशीचा भाऊ म्हणजे आईचा भाऊ. उत्तर : मामा.
  5. 5वडिलांचा एकुलता एक मुलगा म्हणजे मी. माझी आई. उत्तर : आई.
  6. 6वडिलांची आई आणि तिचा एकुलता एक मुलगा. उत्तर : वडील.
  7. 7वडिलांचा एकुलता एक मुलगा म्हणजे रमेश स्वतः. त्याची मुलगी. उत्तर : मुलगी.
  8. 8आईच्या भावाचा वडील म्हणजे आईचे वडील. उत्तर : आजोबा.

पिढ्या : कुटुंबवृक्षातील पातळी

रोजच्या जीवनातून

झाडाच्या फांद्या एकावर एक असतात. तशाच कुटुंबाच्याही पिढ्या असतात : आजोबा सर्वात वर, मग आई-वडील, मग आपण, मग आपली मुले. प्रत्येक पिढीला आपण एक पातळी (पायरी) देऊ शकतो.

सोपी व्याख्या

आपली पिढी 0 धरा. आई-वडिलांची पिढी +1, आजोबांची +2. मुलांची पिढी −1, नातवंडांची −2. भाऊ-बहिणी आपल्याच पातळीवर (0).

पिढ्यांची पातळी

नातेपिढी
आजोबा, आजी+2
आई, वडील, मामा, काका, आत्या, मावशी+1
भाऊ, बहीण, चुलत भावंड0
मुलगा, मुलगी, पुतण्या, भाचा−1
नातू, नात−2
1
नियम 1

पिढीची पातळी बेरजेने जोडा. "X चा Y" साठी X ची पातळी + Y ची (X च्या तुलनेत) पातळी.

  • उदा. आईचे वडील : +1 आणि पुढे +1 = +2. म्हणजे आजोबा.
2
नियम 2

भाऊ-बहीण यांची पातळी बदलत नाही. +0 जोडा.

  • उदा. वडिलांचा भाऊ : +1 आणि +0 = +1 (काका).
3
नियम 3

मुलगा-मुलगी −1 जोडतात. म्हणून "मावशीचा मुलगा" : +1, −1 = 0.

  • उदा. मावशीचा मुलगा आपल्याच पातळीवर (मावस भाऊ).
4
नियम 4

दोघांमधील पिढीचे अंतर = मोठी पातळी − लहान पातळी.

  • उदा. आजोबा (+2) आणि नातू (−2) : 2 − (−2) = 4 पिढ्यांचे अंतर.
उदाहरण 1 · सोपे

आईच्या वडिलांची पातळी काय?

  1. आई +1 आणि आईचे वडील +1 : एकूण +2.
  2. उत्तर : +2 (आजोबा).
उदाहरण 2 · मध्यम

वडिलांचा भाऊ कोणत्या पातळीवर?

  1. वडील +1, भाऊ +0.
  2. उत्तर : +1.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

मावशीच्या मुलाची मुलगी कोणत्या पातळीवर आहे?

  1. मावशी +1. तिचा मुलगा +1 − 1 = 0. त्याची मुलगी 0 − 1 = −1.
  2. उत्तर : −1 (आपल्या मुलांच्या पिढीची).
लक्षात ठेवा

वर जाताना +, खाली येताना −. भावंडे म्हणजे शून्य.

सामान्य चूक

भाऊ-बहीण म्हणजे वेगळी पिढी असे धरणे. भाऊ-बहीण आपल्या पिढीतच असतात.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "आई-वडील +1, आजोबा +2, मुले −1, नातवंडे −2."

शॉर्टकट

दोन व्यक्तींतील पिढ्यांचे अंतर काढायला दोघांच्या पातळ्या वजा करा.

फरक ओळखा

नातेपातळीकोणत्या पिढीतले
आजोबा+2आपल्या दोन पिढ्या वर
काका+1आई-वडिलांच्या पिढीतले
चुलत भाऊ0आपल्याच पिढीतले
पुतण्या−1मुलांच्या पिढीतले

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1आजोबांची पातळी काय?
  2. 2नातवाची पातळी काय?
  3. 3आपल्या भावाची पातळी काय?
मध्यम
  1. 4आजोबा आणि मुलगा यांच्यात किती पिढ्यांचे अंतर?
  2. 5आत्याच्या मुलीची पातळी काय?
  3. 6वडिलांच्या वडिलांचा भाऊ कोणत्या पातळीवर?
आव्हानात्मक
  1. 7आईचा भाऊ आणि त्याची नात यांच्यात किती पिढ्यांचे अंतर?
  2. 8आजीच्या नातवाची पातळी काय आणि तो कोण असू शकतो?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 1+2.
  2. 2−2.
  3. 30.
  4. 4+2 आणि −1 : 2 − (−1) = 3 पिढ्या.
  5. 5आत्या +1. तिची मुलगी +1 − 1 = 0.
  6. 6आजोबा +2, त्यांचा भाऊ +0 : +2.
  7. 7आईचा भाऊ +1. त्याची नात त्याच्यापेक्षा 2 पिढ्या खाली, म्हणजे +1 − 2 = −1. अंतर 1 − (−1) = 2 पिढ्या.
  8. 8आजी +2. तिचा नातू +2 − 2 = 0. तो आपल्याच पिढीतला (आपण स्वतः, भाऊ किंवा चुलत/मामे भावंड).

कुटुंबातील संख्येचे प्रश्न

रोजच्या जीवनातून

घरात मुले मोजताना आपण स्वतःला मोजायला विसरतो. "मला 3 भाऊ आहेत" म्हणजे घरात एकूण 4 मुले (मी धरून). भावंडे मोजताना स्वतःला वगळायचे, पण कुटुंब मोजताना धरायचे.

सोपी व्याख्या

संख्येच्या प्रश्नात मुले आणि मुली किती आहेत ते शोधायचे असते. कोणाचे "भाऊ" किंवा "बहिणी" सांगितल्या असतील तर त्या व्यक्तीला स्वतःला वगळून मोजा.

उदाहरण कुटुंब

व्यक्तीभाऊबहिणी
मुलगा (4 मुले, 2 मुली असलेल्या घरात)32
मुलगी (4 मुले, 2 मुली असलेल्या घरात)41
1
नियम 1

मुलाचे भाऊ = मुले − 1, बहिणी = मुली. मुलीचे भाऊ = मुले, बहिणी = मुली − 1.

  • उदा. 4 मुले आणि 2 मुली : मुलाला 3 भाऊ आणि 2 बहिणी.
2
नियम 2

एकूण मुले = मुलगे + मुली. कोणाचे भाऊ-बहिणी सांगितले तर त्याला जोडा (स्वतःला +1).

  • उदा. एका मुलाला 3 भाऊ आणि 2 बहिणी : मुले 3 + 1 = 4, मुली 2, एकूण 6.
3
नियम 3

जोडप्यातील एक पुरुष आणि एक स्त्री मोजा. सून म्हणजे मुलाची पत्नी, ती स्त्री.

  • उदा. 3 मुलगे आणि त्यांच्या 3 सुना : 3 पुरुष आणि 3 स्त्रिया.
4
नियम 4

एकाच व्यक्तीला दोन नाती असू शकतात (एकच माणूस वडील आणि मुलगा). तेव्हा संख्या कमी लागते.

  • उदा. आजोबा, वडील, मुलगा : 3 जण पण 2 वडील आणि 2 मुलगे.
उदाहरण 1 · सोपे

एका मुलाला 3 भाऊ आणि 2 बहिणी आहेत. कुटुंबात मुले किती?

  1. मुलगे 3 + 1 = 4 आणि मुली 2.
  2. उत्तर : 6 मुले (4 मुलगे, 2 मुली).
उदाहरण 2 · मध्यम

त्याच कुटुंबातील एका मुलीला किती भाऊ आणि किती बहिणी?

  1. मुलगे 4 आणि मुली 2. मुलीला भाऊ 4, बहिणी 2 − 1 = 1.
  2. उत्तर : 4 भाऊ आणि 1 बहीण.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

कुटुंबात आजोबा, आजी, त्यांचे 2 मुलगे, 2 सुना आणि 4 नातवंडे (3 नातू, 1 नात) आहेत. कुटुंबात एकूण किती जण? स्त्रिया आणि पुरुष किती?

  1. एकूण 2 + 2 + 2 + 4 = 10.
  2. स्त्रिया : आजी 1 + सुना 2 + नात 1 = 4. पुरुष 10 − 4 = 6.
लक्षात ठेवा

कोणाला किती भाऊ-बहिणी आहेत ते सांगितले की स्वतःला वगळले आहे. कुटुंबाची संख्या काढताना त्याला परत जोडा.

सामान्य चूक

"3 भाऊ" म्हणजे घरात 3 मुलगे असे धरणे. 3 भाऊ + तो स्वतः = 4 मुलगे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "भावंडे सांगितली, स्वतःला +1."

शॉर्टकट

एकूण मोजल्यावर पुरुष + स्त्रिया = एकूण असे तपासा.

फरक ओळखा

प्रश्नकसे सोडवायचे
मुलाला किती भाऊ?मुलगे − 1
मुलीला किती बहिणी?मुली − 1
कुटुंबात एकूण मुलेभाऊ + बहिणी + स्वतः

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1आई-वडील आणि 3 मुलगे, 2 मुली असे कुटुंब आहे. एकूण किती जण?
  2. 2राजला 2 भाऊ आणि 1 बहीण आहे. घरात एकूण किती मुले?
  3. 3एका मुलीला 3 बहिणी आहेत, भाऊ नाही. घरात मुली किती?
मध्यम
  1. 4एका मुलीला 2 भाऊ आणि 3 बहिणी आहेत. तिच्या एका भावाला किती भाऊ आणि किती बहिणी?
  2. 5आजोबा, आजी, 3 मुलगे, 3 सुना आणि प्रत्येक जोडप्याला 1 मूल. कुटुंबात एकूण किती जण?
  3. 64 भावांना एकच बहीण आहे. घरात एकूण किती मुले?
आव्हानात्मक
  1. 7एका मुलीला जितके भाऊ तितक्याच बहिणी आहेत. तिच्या प्रत्येक भावाला बहिणी भावांच्या दुप्पट आहेत. मुले आणि मुली किती?
  2. 8कुटुंबात 2 वडील, 2 मुलगे, 1 आजोबा आणि 1 नातू आहेत. कमीत कमी किती जण असतील?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 12 + 3 + 2 = 7.
  2. 2मुले 2 + 1 = 3, मुली 1. एकूण 4.
  3. 33 + 1 = 4 मुली.
  4. 4मुले 2 आणि मुली 3 + 1 = 4. भावाला भाऊ 2 − 1 = 1 आणि बहिणी 4.
  5. 52 + 3 + 3 + 3 = 11.
  6. 64 मुलगे + 1 मुलगी = 5.
  7. 7अंदाज करून पाहा : मुले 3 आणि मुली 4 घ्या. मुलीला भाऊ 3 आणि बहिणी 4 − 1 = 3, म्हणजे सारखे. मुलाला बहिणी 4 आणि भाऊ 3 − 1 = 2, आणि 4 = 2 × 2. सगळे जुळते. मुले 3, मुली 4.
  8. 8आजोबा, त्यांचा मुलगा (वडील) आणि त्याचा मुलगा (नातू). एकाच माणसाला दोन नाती : 3 जण.

चुलत, मामे, आते, मावस : जोडलेली नाती

रोजच्या जीवनातून

दिवाळीच्या सुट्टीत आपण मामाकडे, आत्याकडे, काकांकडे जातो आणि तिथली मुले आपल्याला भेटतात. ती आपली भावंडेच असतात, पण त्यांच्या नावामागे "मामे", "आते", "चुलत" किंवा "मावस" असे लागते. शब्द पाहून कोणत्या बाजूचे ते ओळखता येते.

सोपी व्याख्या

आई-वडिलांच्या भावंडांची मुले आपली चुलत, मामे, आते किंवा मावस भावंडे असतात. नाव ठरते आपल्याशी जोडणाऱ्या आई-वडिलांच्या भावंडावर : काका, मामा, आत्या किंवा मावशी.

नावांची यादी

मुलांचे आई-वडीलआपली कोण
काकांची मुलेचुलत भावंडे
मामांची मुलेमामे भावंडे
आत्याची मुलेआते भावंडे
मावशीची मुलेमावस भावंडे
1
नियम 1

पायरीपायरीने सोडवा : आधी आई-वडिलांचे भावंड कोण ते, मग त्याची मुले.

  • उदा. आत्याचा मुलगा : वडिलांची बहीण (आत्या), तिचा मुलगा = आते भाऊ.
2
नियम 2

काका, मामा, आत्या, मावशी यांची मुले आपली भावंडे आणि आपली पिढी 0.

  • उदा. मावशीची मुलगी = मावस बहीण. पिढी 0.
3
नियम 3

जोडी दोन्ही बाजूंनी वाचा : एका बाजूने मामे भावंड, तर दुसऱ्या बाजूने आते भावंड.

  • उदा. आईच्या भावाचा मुलगा माझा मामे भाऊ; मी त्याच्या वडिलांच्या बहिणीचा मुलगा, म्हणजे त्याचा आते भाऊ.
4
नियम 4

लिंग दिले असेल तरच भाऊ/बहीण ठरवा.

  • उदा. "काकांचे मूल" म्हणजे चुलत भाऊ की बहीण ते माहीत नाही.
उदाहरण 1 · सोपे

आत्याचा मुलगा आपला कोण?

  1. वडिलांची बहीण आत्या. तिचा मुलगा.
  2. उत्तर : आते भाऊ.
उदाहरण 2 · मध्यम

"तो माझ्या वडिलांच्या भावाचा मुलगा आहे." तो माझा कोण?

  1. वडिलांचा भाऊ म्हणजे काका. काकांचा मुलगा.
  2. उत्तर : चुलत भाऊ.
उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

अनिल म्हणतो, "बिना माझ्या आईच्या भावाची मुलगी आहे." अनिल बिनाचा कोण?

  1. आईचा भाऊ म्हणजे मामा. बिना मामाची मुलगी, म्हणजे अनिलची मामे बहीण.
  2. अनिल बिनाच्या वडिलांच्या बहिणीचा मुलगा. म्हणजे अनिल बिनाचा आते भाऊ.
  3. उत्तर : आते भाऊ.
लक्षात ठेवा

जोड्यांचे नाते दोन्ही बाजूंनी वाचा : मामे बहीण आणि आते भाऊ ही एकाच नात्याची दोन टोके आहेत.

सामान्य चूक

काकांच्या मुलाला मामे भाऊ म्हणणे. काकांची मुले चुलत; मामे म्हणजे आईच्या भावाची.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "काका-चुलत, मामा-मामे, आत्या-आते, मावशी-मावस."

शॉर्टकट

अवघड प्रश्नात आधी आई-वडिलांचे भावंड ओळखा; पुढचे उत्तर सोपे होते.

फरक ओळखा

जोडीनाते
काकांचा मुलगाचुलत भाऊ
मामांची मुलगीमामे बहीण
आत्याची मुलगीआते बहीण
मावशीचा मुलगामावस भाऊ

सरावासाठी प्रश्न

सोपे
  1. 1मावशीची मुलगी आपली कोण?
  2. 2मामाचा मुलगा आपला कोण?
  3. 3काकांची मुलगी आपली कोण?
मध्यम
  1. 4आत्याच्या मुलाची सख्खी बहीण आपली कोण?
  2. 5रमा म्हणते, "तो माझ्या मावशीच्या मुलाचा सख्खा भाऊ आहे." तो रमाचा कोण?
  3. 6सुनीलचा मामा सुनीलच्या आईचा कोण?
आव्हानात्मक
  1. 7सुनील म्हणतो, "ती माझ्या आईच्या एकुलत्या एक भावाच्या एकुलत्या एक मुलीची आई आहे." ती सुनीलची कोण?
  2. 8"तो माझ्या वडिलांच्या एकुलत्या एक बहिणीचा एकुलता एक मुलगा आहे." तो माझा कोण?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
  1. 1मावस बहीण.
  2. 2मामे भाऊ.
  3. 3चुलत बहीण.
  4. 4आत्याची मुलगी, म्हणजे आते बहीण.
  5. 5मावशीच्या मुलाचा भाऊ म्हणजे मावशीचाच मुलगा. उत्तर : मावस भाऊ.
  6. 6आईचा भाऊ. उत्तर : भाऊ.
  7. 7आईचा एकुलता एक भाऊ म्हणजे मामा. त्याच्या मुलीची आई म्हणजे मामाची पत्नी. उत्तर : मामी.
  8. 8वडिलांची बहीण आत्या. तिचा एकुलता एक मुलगा. उत्तर : आते भाऊ.

संपूर्ण धड्याची झटपट उजळणी

प्रकारआठवणीची युक्ती
मूलभूत नातीमामा-मावशी = आई; काका-आत्या = वडील
दुवे जोडणेएक दुवा, एक पायरी
पिढ्याआई-वडील +1, आजोबा +2, मुले −1, नातवंडे −2
संख्येचे प्रश्नभावंडे सांगितली, स्वतःला +1
जोडलेली नातीकाका-चुलत, मामा-मामे, आत्या-आते, मावशी-मावस
पिढ्यांचे अंतरमोठी पातळी − लहान पातळी

🎯 परीक्षेसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे मुद्दे

  • मामा-मावशी आईच्या बाजूचे; काका-आत्या वडिलांच्या बाजूचे.
  • वाक्य पायरीपायरीने उलगडा; एका वेळी एक दुवा.
  • "एकुलता एक" याचा अर्थ दुसरा कोणी नाही; अनेकदा उत्तर "मी स्वतः" असते.
  • पिढ्यांची पातळी : आई-वडील +1, आजोबा +2, मुले −1, नातवंडे −2, भावंडे 0.
  • भावंडे मोजताना स्वतःला वगळा; कुटुंब मोजताना स्वतःला परत जोडा.
  • काकांची मुले चुलत, मामांची मामे, आत्याची आते, मावशीची मावस भावंडे.
🧠 अभ्यासमंत्र

"आधी बाजू, मग दुवा; एका वेळी एक पायरी."