फिरणारा तीर
घड्याळाचा काटा रोज एकाच दिशेने आणि ठरलेल्या वेगाने फिरतो. आकृतीमालिकेतला तीरही तसाच ठरलेल्या अंशाने फिरतो.
आकृतीमालिकेत प्रत्येक आकृती मागच्या आकृतीपासून एका ठरलेल्या नियमाने बनते. तीर प्रत्येक वेळी तेवढ्याच अंशाने आणि त्याच दिशेने फिरतो.
तीराचे फिरणे
| फेरा | अंश |
|---|---|
| पाव फेरा | 90° |
| अर्धा फेरा | 180° |
| पाऊण फेरा | 270° |
| अष्टमांश फेरा | 45° |
पहिल्या दोन आकृत्यांमध्ये तीर किती अंश आणि कोणत्या दिशेने फिरला ते पाहा.
- उदा. वर → उजवीकडे : 90° घड्याळाच्या दिशेने.
तोच नियम तिसऱ्या आणि चौथ्या आकृतीत जुळतो का ते तपासा.
- उदा. उजवीकडे → खाली : पुन्हा 90°.
त्याच अंशाने आणखी एकदा फिरवून पुढची आकृती काढा.
- उदा. खाली → डावीकडे.
उत्तराचा तीर आणि पर्यायांचे तीर यांची तुलना करा; दिशा उलटी असलेला पर्याय बाद.
- उदा. घड्याळाच्या उलट दिशेने गेलेला पर्याय चुकीचा.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो.
- पर्याय 1 बाद : तीर तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : तीर दुप्पट पुढे गेला.
- पर्याय 4 बाद : तीर उलट दिशेने गेला.
- उत्तर : 2.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो.
- पर्याय 1 बाद : तीर दुप्पट पुढे गेला.
- पर्याय 2 बाद : तीर उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 3 बाद : तीर चुकीचा.
- उत्तर : 4.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : तीर प्रत्येक पायरीला 45° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो.
- पर्याय 2 बाद : तीर दुप्पट पुढे गेला.
- पर्याय 3 बाद : तीर उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 4 बाद : तीर तसाच राहिला.
- उत्तर : 1.
तीर किती अंश आणि कोणत्या दिशेने फिरतो ते आधी ठरवा; मग पुढची आकृती काढा.
फक्त तीराचे टोक पाहणे; दिशा (घड्याळ किंवा उलटी) तपासणे विसरणे.
आठवणीची युक्ती : "किती अंश, कोणत्या दिशेने."
90° चा फेरा म्हणजे वर → उजवीकडे → खाली → डावीकडे; चार फेऱ्यांत तीर पुन्हा सुरुवातीला.
फरक ओळखा
| नियम | तीराचा क्रम |
|---|---|
| 90° घड्याळाच्या दिशेने | वर, उजवी, खाली, डावी |
| 90° उलट दिशेने | वर, डावी, खाली, उजवी |
| 45° घड्याळाच्या दिशेने | वर, तिरका उजवा, उजवी ... |
सरावासाठी प्रश्न
- 1 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 2 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 3 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 4 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 5 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 6 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 7 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 8 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13 (तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 22 (तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो).
- 32 (तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 43 (तीर प्रत्येक पायरीला 45° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 54 (तीर प्रत्येक पायरीला 45° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो).
- 63 (तीर प्रत्येक पायरीला 135° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 74 (तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 82 (तीर प्रत्येक पायरीला 135° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो).
जागा बदलणारे चिन्ह
बसच्या रांगेत प्रत्येक जण एक पाऊल पुढे सरकतो. चिन्ह आकृतीच्या कडेला एक एक जागा सरकत फिरते.
चिन्हाला चार जागा असतात : वर, उजवी, खाली, डावी. तो प्रत्येक वेळी एकाच दिशेने आणि सारख्या जागांनी सरकतो.
जागांचा क्रम
| दिशा | क्रम |
|---|---|
| घड्याळाच्या दिशेने | वर, उजवी, खाली, डावी |
| उलट दिशेने | वर, डावी, खाली, उजवी |
चिन्ह पहिल्या आकृतीत कुठे आणि दुसऱ्यात कुठे आहे ते पाहा.
- उदा. वर → उजवी.
किती जागा आणि कोणत्या दिशेने सरकला ते ठरवा.
- उदा. वर → उजवी : एक जागा घड्याळाच्या दिशेने.
दोन जागा सरकत असेल तर जागा एक सोडून पुढची.
- उदा. वर → खाली → वर.
तोच नियम लावून पुढची जागा काढा आणि पर्यायांशी जुळवा.
- उदा. खाली → डावी.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो.
- पर्याय 1 बाद : चौकोन तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : चौकोन उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 4 बाद : चौकोन दुप्पट पुढे गेला.
- उत्तर : 2.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा उलट दिशेने सरकतो.
- पर्याय 2 बाद : चौकोन तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : चौकोन दुप्पट पुढे गेला.
- पर्याय 4 बाद : चौकोन उलट दिशेने गेला.
- उत्तर : 1.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस.
- पर्याय 1 बाद : चौकोन तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : चौकोन दुप्पट पुढे गेला.
- पर्याय 4 बाद : बाहेरचा आकार तसाच राहिला.
- उत्तर : 2.
चिन्ह किती जागा आणि कोणत्या दिशेने सरकते ते आधी ठरवा.
चिन्हाची दिशा उलटी समजणे; घड्याळाच्या दिशेने आणि उलट दिशेने गोंधळ.
आठवणीची युक्ती : "वर, उजवी, खाली, डावी : घड्याळाचा क्रम."
दोन आकृत्यांवरून नियम मिळाला की तिसऱ्या आकृतीत तो तपासा; मग उत्तर काढा.
फरक ओळखा
| नियम | पायरी |
|---|---|
| एक जागा | वर, उजवी, खाली, डावी |
| दोन जागा | वर, खाली, वर, खाली |
| उलट दिशा | वर, डावी, खाली, उजवी |
सरावासाठी प्रश्न
- 1 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 2 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 3 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 4 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 5 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 6 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 7 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 8 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 13 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो).
- 21 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा उलट दिशेने सरकतो).
- 32 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो).
- 43 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो).
- 53 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 62 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा उलट दिशेने सरकतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 74 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा घड्याळाच्या दिशेने सरकतो; तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 81 (चौकोन प्रत्येक पायरीला एक जागा उलट दिशेने सरकतो; तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो).
वाढणारे आणि कमी होणारे ठिपके
दिवाळीत रोज एक एक पणती जास्त लावली तर दिव्यांची संख्या रोज एकेकाने वाढते. आकृतीतील ठिपकेही तसेच वाढतात किंवा कमी होतात.
आकृतीत ठिपक्यांची संख्या प्रत्येक वेळी ठरावीक संख्येने वाढते किंवा कमी होते. ठिपके नेहमी एकाच क्रमाने भरतात.
ठिपक्यांचे नियम
| नियम | उदाहरण |
|---|---|
| +1 | 1, 2, 3, 4 |
| −1 | 5, 4, 3, 2 |
| +2 | 1, 3, 5, 7 |
प्रत्येक आकृतीतील ठिपके मोजा.
- उदा. 2, 3, 4, 5.
दोन आकृत्यांतील फरक काढा : वाढ की घट आणि किती.
- उदा. 3 − 2 = 1 वाढ.
तोच फरक चौथ्या संख्येला लावून पुढची संख्या काढा.
- उदा. 5 + 1 = 6.
पर्यायांतील ठिपके मोजा; तीच संख्या असलेला पर्याय उत्तर.
- उदा. 6 ठिपके असलेला पर्याय.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात.
- पर्याय 2 बाद : ठिपके तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : ठिपके उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 4 बाद : ठिपके दुप्पट पुढे गेला.
- उत्तर : 1.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने कमी होतात.
- पर्याय 1 बाद : ठिपके तसाच राहिला.
- पर्याय 2 बाद : ठिपके उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 3 बाद : ठिपके चुकीचा.
- उत्तर : 4.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो.
- पर्याय 1 बाद : ठिपके उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 2 बाद : रंगवलेला भाग उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 4 बाद : ठिपके चुकीचा.
- उत्तर : 3.
ठिपके मोजा, फरक काढा आणि तोच फरक पुढे लावा.
फक्त दिसणारे ठिपके पाहणे; नीट मोजले नाही तर फरक चुकतो.
आठवणीची युक्ती : "मोजा, वजा करा, पुढे न्या."
ठिपक्यांची संख्या लिहून काढा : 2, 3, 4, 5 पाहिल्यावर नियम +1 लगेच दिसतो.
फरक ओळखा
| मालिका | नियम |
|---|---|
| 1, 2, 3, 4 | +1 |
| 6, 5, 4, 3 | −1 |
| 1, 3, 5, 7 | +2 |
सरावासाठी प्रश्न
- 1 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 2 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 3 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 4 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 5 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 6 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 7 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 8 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 11 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात).
- 22 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने कमी होतात).
- 34 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात).
- 43 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने कमी होतात).
- 54 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो).
- 64 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने कमी होतात; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 73 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने वाढतात; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 81 (ठिपके प्रत्येक पायरीला 1ने कमी होतात; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने कमी होतो).
रंग भरणे आणि बदलणारे आकार
चित्र रंगवताना रोज एकेक भाग रंगवला तर पूर्ण चित्र हळूहळू रंगते. आकृतीमालिकेतही एकेक भाग रंगतो किंवा बाहेरचा आकार आलटून पालटून बदलतो.
आकृतीचे चार भाग (चतुर्थांश) असतात. रंगवलेले भाग ठरावीक संख्येने वाढतात किंवा कमी होतात. बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ-चौरस असा बदलतो.
रंगाचे नियम
| नियम | रंगवलेले भाग |
|---|---|
| +1 | 0, 1, 2, 3 |
| −1 | 4, 3, 2, 1 |
| आकार बदलणे | वर्तुळ, चौरस, वर्तुळ, चौरस |
प्रत्येक आकृतीत रंगवलेले भाग मोजा.
- उदा. 1, 2, 3.
रंग घड्याळाच्या दिशेने भरतो की उलटा ते पाहा.
- उदा. वरच्या उजव्या भागापासून सुरू, मग खाली उजवा.
बाहेरचा आकार बदलत असेल तर तो आलटून पालटून आहे हे ओळखा.
- उदा. वर्तुळ, चौरस, वर्तुळ, ? → चौरस.
दोन्ही नियम एकत्र असले तर प्रत्येक नियम वेगळा लावा.
- उदा. रंग +1 आणि आकार आलटून पालटून.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो.
- पर्याय 1 बाद : रंगवलेला भाग चुकीचा.
- पर्याय 2 बाद : रंगवलेला भाग तसाच राहिला.
- पर्याय 3 बाद : रंगवलेला भाग उलट दिशेने गेला.
- उत्तर : 4.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने कमी होतो.
- पर्याय 1 बाद : रंगवलेला भाग उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 2 बाद : रंगवलेला भाग चुकीचा.
- पर्याय 3 बाद : रंगवलेला भाग तसाच राहिला.
- उत्तर : 4.
वरच्या ओळीतील मालिकेत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- नियम : रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस.
- पर्याय 2 बाद : रंगवलेला भाग उलट दिशेने गेला.
- पर्याय 3 बाद : बाहेरचा आकार तसाच राहिला.
- पर्याय 4 बाद : रंगवलेला भाग तसाच राहिला.
- उत्तर : 1.
रंग मोजा आणि बाहेरचा आकार वेगळा तपासा; दोन्ही नियम स्वतंत्र असतात.
दोन नियम असताना एकच नियम पाहून पर्याय निवडणे.
आठवणीची युक्ती : "रंग मोजा, आकार पाहा."
आधी आकार बदलाचा नियम लावून पर्यायांपैकी निम्मे बाद करा; मग रंग तपासा.
फरक ओळखा
| बाब | नियमाचे स्वरूप |
|---|---|
| रंगवलेले भाग | वाढ किंवा घट |
| बाहेरचा आकार | आलटून पालटून |
| तीर | फिरणे |
सरावासाठी प्रश्न
- 1 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 2 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 3 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 4 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 5 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 6 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 7 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 8 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 11 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो).
- 21 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने कमी होतो).
- 33 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो).
- 43 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 53 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने कमी होतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 62 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
- 74 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या उलट दिशेने फिरतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 83 (रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने कमी होतो; तीर प्रत्येक पायरीला 45° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो).
चिन्हमालिका, चुकीचे पद आणि मिश्र प्रश्न
रांगोळीत ठरावीक नक्षी पुन्हा पुन्हा येते. चिन्हांची मालिकाही अशी एखादा गट पुन्हा पुन्हा येऊन किंवा वाढत वाढत बनते.
चिन्हमालिकेत दोन प्रकारचे नियम असतात : एक गट पुन्हा पुन्हा येतो, किंवा गट वाढत वाढत जातो. चुकीचे पद म्हणजे नियमात न बसणारे पद.
● ■ ▲ ● ■ ▲ ● ■ ▲ ●
मालिकेचे प्रकार
| प्रकार | उदाहरण |
|---|---|
| गट पुन्हा पुन्हा | ● ■ ▲ ● ■ ▲ ● |
| गट वाढणारा | ● ■ ● ● ■ ● ● ● ■ |
| चुकीचे पद | ● ■ ▲ ● ★ ▲ ● ■ ▲ |
पहिले चिन्ह पुन्हा कधी येते ते पाहा; तेवढा गट आहे.
- उदा. ● ■ ▲ ● : गट 3 चिन्हांचा.
गट पुन्हा पुन्हा येत असेल तर पुढचे पद गटातील पुढचे चिन्ह.
- उदा. ● ■ ▲ ● ■ ? → ▲.
एका चिन्हाचा गट वाढत असेल तर दोन चिन्हांमधील अंतर मोजा.
- उदा. ● ■ ● ● ■ ● ● ● ■ : ● चे गट 1, 2, 3.
चुकीचे पद शोधायला गटाशी प्रत्येक पदाची तुलना करा; जुळत नाही तेच चुकीचे.
- उदा. ● ■ ▲ ● ★ ▲ : पाचवे पद ★ चुकीचे, ■ हवे.
● ■ ▲ ● ■ ▲ ● ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- ■ (●■▲ हा गट पुन्हा पुन्हा येतो).
◆ ■ ◆ ◆ ■ ◆ ◆ ◆ ■ ◆ ◆ ◆ ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- ◆ (◆ चा गट एकेकाने वाढतो आणि प्रत्येक गटानंतर ■ येतो).
● ■ ★ ● ■ ★ ● ◆ ★ या मालिकेतील कितवे पद चुकीचे आहे?
- 8 वे (◆ ऐवजी ■ हवे).
गट ओळखा, गट पुन्हा येतो की वाढतो ते ठरवा; चुकीचे पद गटाशी जुळत नाही.
गटाची लांबी चुकीची मोजणे; पहिले चिन्ह पुन्हा येईपर्यंत मोजा.
आठवणीची युक्ती : "पहिले चिन्ह पुन्हा आले की गट संपला."
चुकीचे पद शोधताना गटाच्या आकारानुसार तीन-तीन चिन्हांचे कप्पे पाडा; चुकलेला कप्पा सहज दिसतो.
फरक ओळखा
| मालिका | नियम |
|---|---|
| ● ■ ● ■ ● ■ | गट 2 : ● ■ |
| ● ■ ● ● ■ ● ● ● | गट वाढतो |
| ● ■ ▲ ● ★ ▲ | ★ चुकीचे |
सरावासाठी प्रश्न
- 1● ■ ● ■ ● ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- 2● ★ ▲ ● ★ ▲ ● ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- 3■ ● ★ ■ ● ★ ■ ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- 4◆ ■ ○ ◆ ● ○ ◆ ■ ○ या मालिकेतील कितवे पद चुकीचे आहे?
- 5● ▲ ● ● ▲ ● ● ● ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- 6■ ◆ ● ○ ■ ◆ ● ○ ■ ? ? च्या जागी कोणते चिन्ह येईल?
- 7 वरच्या ओळीत ? च्या जागी कोणती आकृती येईल?
- 8■ ◆ ▲ ■ ◆ ■ ■ ◆ ▲ ■ या मालिकेतील कितवे पद चुकीचे आहे?
उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)
- 1■ (●■ हा गट पुन्हा पुन्हा येतो).
- 2★ (●★▲ हा गट पुन्हा पुन्हा येतो).
- 3● (■●★ हा गट पुन्हा पुन्हा येतो).
- 45 वे (● ऐवजी ■ हवे).
- 5▲ (● चा गट एकेकाने वाढतो आणि प्रत्येक गटानंतर ▲ येतो).
- 6◆ (■◆●○ हा गट पुन्हा पुन्हा येतो).
- 71 (तीर प्रत्येक पायरीला 90° घड्याळाच्या दिशेने फिरतो; रंगवलेला भाग प्रत्येक पायरीला एक चतुर्थांशाने वाढतो; बाहेरचा आकार आलटून पालटून वर्तुळ आणि चौरस).
- 86 वे (■ ऐवजी ▲ हवे).
संपूर्ण धड्याची झटपट उजळणी
| विषय | आठवणीची युक्ती |
|---|---|
| तीर | किती अंश, कोणत्या दिशेने |
| चिन्हाची जागा | वर, उजवी, खाली, डावी |
| ठिपके | मोजा, वजा करा, पुढे न्या |
| रंग आणि आकार | रंग मोजा, आकार पाहा |
| चिन्हमालिका | पहिले चिन्ह पुन्हा आले की गट संपला |
🎯 परीक्षेसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे मुद्दे
- आकृतीमालिकेत प्रत्येक आकृती एका ठरलेल्या नियमाने बनते.
- तीर : किती अंश आणि कोणत्या दिशेने फिरतो ते ठरवा.
- चिन्ह : किती जागा आणि कोणत्या दिशेने सरकते ते ठरवा.
- ठिपके आणि रंगवलेले भाग मोजून फरक काढा.
- एकापेक्षा जास्त नियम असतील तर प्रत्येक नियम वेगळा लावा.
- चुकीचे पद म्हणजे नियमात न बसणारे पद.
"नियम शोधा, तोच पुढे लावा."