कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding) | ४थी शिष्यवृत्ती · बुद्धिमत्ता चाचणी

अक्षरांचा कोड : पुढे किंवा मागे सरकवणे

रोजच्या जीवनातून

गुपित संदेश लिहायला मित्र एक खेळ खेळतात : प्रत्येक अक्षराच्या ऐवजी त्याच्या पुढचे अक्षर लिहायचे. "CAT" लिहिले की "DBU" होते. फक्त नियम माहीत असलेल्यालाच तो संदेश वाचता येतो. हाच कोड.

सोपी व्याख्या

कोड म्हणजे शब्द लिहिण्याची गुप्त पद्धत. डीकोड म्हणजे तो कोड परत सोपा शब्द करणे. इथे प्रत्येक अक्षर ठरावीक पावले पुढे (+) किंवा मागे (−) सरकते. Z नंतर पुन्हा A येतो.

Live आकृती

अक्षरांचा कोड : पुढे किंवा मागे सरकवणे

ॲपमध्ये ही आकृती हाताने हलवून बघता येते.

ॲपमध्ये उघडा

सरकवण्याचे उदाहरण (+1)

मूळ शब्द	अक्षर	नवे अक्षर	कोड
CAT	C, A, T	D, B, U	DBU
DOG	D, O, G	E, P, H	EPH
XYZ	X, Y, Z	Y, Z, A	YZA

नियम 1

प्रत्येक अक्षर तितकेच पावले सरकवा. सरकवण्याची संख्या सगळ्या अक्षरांत सारखी असते.

उदा. "CAT" 1 पावले पुढे : C→D, A→B, T→U. कोड DBU.

नियम 2

पावले शोधायची असतील तर पहिल्या अक्षराची जोडी पाहा : कोडचा क्रमांक − मूळ क्रमांक.

उदा. "BAT = DCV". B (2) → D (4). पावले +2.

नियम 3

डीकोड करताना उलट दिशेने जा : कोडमधून पावले वजा करा.

उदा. +3 कोड "KRXVH" : K−3 = H, R−3 = O, X−3 = U, V−3 = S, H−3 = E. शब्द HOUSE.

नियम 4

Z च्या पुढे गेलात की पुन्हा A; A च्या मागे गेलात की पुन्हा Z.

उदा. "XYZ" +3 : X→A, Y→B, Z→C. कोड ABC.

उदाहरण 1 · सोपे

प्रत्येक अक्षर 1 पावले पुढे सरकवल्यास "MANGO" चा कोड काय?

M→N, A→B, N→O, G→H, O→P.
उत्तर : NBOHP.

उदाहरण 2 · मध्यम

एका कोडमध्ये "PEN" = "RGP" आहे. त्याच कोडमध्ये "INK" काय?

P→R, E→G, N→P. पावले +2.
I→K, N→P, K→M. उत्तर : KPM.

उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

एका कोडमध्ये "SUN" = "VXQ". त्याच कोडमध्ये "KRXVH" चा अर्थ काय?

S→V, U→X, N→Q. पावले +3.
डीकोड : K−3 = H, R−3 = O, X−3 = U, V−3 = S, H−3 = E. उत्तर : HOUSE.

लक्षात ठेवा

कोडमधील पहिले अक्षर आणि मूळ पहिले अक्षर पाहिले की पावले मिळतात; नंतर तोच नियम सगळीकडे.

सामान्य चूक

डीकोड करताना पुन्हा पुढे जाणे. कोड पुढे सरकवून झालेला असेल तर डीकोडसाठी मागे जायचे.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "कोड पुढे तर डीकोड मागे."

शॉर्टकट

Z च्या जवळची अक्षरे आली की क्रमांक वापरा : क्रमांक 26 पेक्षा जास्त झाला तर 26 वजा करा.

फरक ओळखा

स्थिती	काय करायचे
शब्द दिला, कोड हवा	अक्षरे पुढे सरकवा (दिलेली पावले)
कोड दिला, शब्द हवा	अक्षरे मागे सरकवा
पावले माहीत नाहीत	एका जोडीवरून शोधा

सरावासाठी प्रश्न

सोपे

1प्रत्येक अक्षर 1 पावले पुढे सरकवल्यास "CAT" चा कोड काय?
2प्रत्येक अक्षर 2 पावले पुढे सरकवल्यास "BOX" चा कोड काय?
3प्रत्येक अक्षर 1 पावले मागे सरकवल्यास "DOG" चा कोड काय?

मध्यम

4एका कोडमध्ये "BAG" = "DCI" आहे. त्याच कोडमध्ये "MAP" काय?
5+3 कोड "KHOOR" चा अर्थ काय?
6+3 कोडमध्ये "XYZ" चा कोड काय?

आव्हानात्मक

7+1 कोडमध्ये "ZOO" चा कोड काय?
8एका कोडमध्ये "FAN" = "HCP" आहे. त्याच कोडमध्ये "JCV" चा अर्थ काय?

उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)

1DBU.
2DQZ.
3CNF.
4B→D, A→C, G→I. पावले +2. MAP : M→O, A→C, P→R. उत्तर : OCR.
5K−3 = H, H−3 = E, O−3 = L, O−3 = L, R−3 = O. उत्तर : HELLO.
6X→A, Y→B, Z→C. उत्तर : ABC.
7Z→A, O→P, O→P. उत्तर : APP.
8F→H, A→C, N→P : +2. J−2 = H, C−2 = A, V−2 = T. उत्तर : HAT.

उलट अक्षरांचा कोड आणि उलट शब्द

रोजच्या जीवनातून

आरशात पाहिल्यावर डावे उजवे होते. तसेच वर्णमालेचे एक टोक आरशात पाहिल्यासारखे : A च्या जागी Z, B च्या जागी Y. आता आरशात शब्द उलट दिसतो, तोही एक कोड आहे.

सोपी व्याख्या

उलट अक्षर कोड : प्रत्येक अक्षराच्या जागी त्याचे उलट अक्षर (A↔Z, B↔Y, …). उलट अक्षराचा क्रमांक = 27 − मूळ क्रमांक. उलट शब्द कोड : शब्दातील अक्षरे उलट क्रमाने लिहिणे.

उलट अक्षरांच्या जोड्या

मूळ	उलट	मूळ	उलट
A	Z	N	M
B	Y	O	L
C	X	S	H
E	V	T	G

नियम 1

उलट अक्षर = क्रमांक 27 − मूळ क्रमांक.

उदा. C (3) → 27 − 3 = 24 = X. A (1) → 26 = Z. T (20) → 7 = G. "CAT" चा कोड XZG.

नियम 2

उलट अक्षर कोड दोन्ही दिशांनी सारखाच चालतो. म्हणून कोडवर तोच नियम लावला की मूळ शब्द मिळतो.

उदा. XZG चे उलट अक्षर : X→C, Z→A, G→T. शब्द CAT.

नियम 3

उलट शब्द कोडमध्ये अक्षरे तीच, फक्त क्रम उलटा.

उदा. "CAT" चा उलट शब्द "TAC".

नियम 4

कोणता नियम आहे ते शोधायला पहिले अक्षर पाहा : A→Z असेल तर उलट अक्षर; अक्षरे तीच पण क्रम उलटा असेल तर उलट शब्द.

उदा. "ABC = ZYX" उलट अक्षर कोड; "ABC = CBA" उलट शब्द कोड.

उदाहरण 1 · सोपे

उलट अक्षर कोडमध्ये "BAG" चा कोड काय?

B (2) → 25 = Y, A → Z, G (7) → 20 = T.
उत्तर : YZT.

उदाहरण 2 · मध्यम

उलट अक्षर कोडमध्ये "DOG" चा कोड काय?

D (4) → 23 = W, O (15) → 12 = L, G (7) → 20 = T.
उत्तर : WLT.

उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

एका कोडमध्ये "MAP" = "NZK". त्याच कोडमध्ये "SUN" काय?

M (13) → N (14), A → Z, P (16) → K (11). हा उलट अक्षर कोड आहे.
S (19) → 8 = H, U (21) → 6 = F, N (14) → 13 = M. उत्तर : HFM.

लक्षात ठेवा

उलट अक्षर कोडमध्ये पहिल्या जोडीवरून लगेच ओळखता येते : A आणि Z, M आणि N, B आणि Y.

सामान्य चूक

उलट अक्षर काढताना 26 − क्रमांक वापरणे. बरोबर 27 − क्रमांक.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "27 वजा क्रमांक."

शॉर्टकट

M आणि N एकमेकांचे उलट; म्हणून MN मध्यावर. A ते M आणि N ते Z अशा दोन अर्ध्या भागांत ते जोडीने येतात.

फरक ओळखा

कोड	शब्द "CAT"	कसे ओळखायचे
उलट अक्षर	XZG	A ऐवजी Z
उलट शब्द	TAC	अक्षरे तीच, क्रम उलटा
+1 पुढे	DBU	प्रत्येक अक्षर पुढचे

सरावासाठी प्रश्न

सोपे

1उलट अक्षर कोडमध्ये "AB" चा कोड काय?
2उलट अक्षर कोडमध्ये "ZYX" चा अर्थ काय?
3"STOP" चा उलट शब्द कोड काय?

मध्यम

4उलट अक्षर कोडमध्ये "TEN" चा कोड काय?
5उलट अक्षर कोडमध्ये "OLEV" चा अर्थ काय?
6"MARKET" चा उलट शब्द कोड काय?

आव्हानात्मक

7एका कोडमध्ये "HOME" = "SLNV" आहे. त्याच कोडमध्ये "ROSE" काय?
8एका कोडमध्ये आधी शब्द उलट करतात आणि नंतर प्रत्येक अक्षराचे उलट अक्षर लिहितात. "CAT" चा कोड काय?

उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)

1A→Z, B→Y. उत्तर : ZY.
2Z→A, Y→B, X→C. उत्तर : ABC.
3POTS.
4T→G, E→V, N→M. उत्तर : GVM.
5O→L, L→O, E→V, V→E. उत्तर : LOVE.
6TEKRAM.
7H→S, O→L, M→N, E→V : उलट अक्षर कोड. R (18) → 9 = I, O → L, S (19) → 8 = H, E → V. उत्तर : ILHV.
8उलट शब्द : TAC. मग T (20) → 7 = G, A → Z, C (3) → 24 = X. उत्तर : GZX.

अक्षर = अंक : संख्येचे कोड

रोजच्या जीवनातून

रांगेत प्रत्येक विद्यार्थ्याला हजेरी क्रमांक असतो. तसेच A ते Z या अक्षरांनाही क्रमांक आहे : A = 1, B = 2, … Z = 26. शब्दातील अक्षरांचे क्रमांक वापरून संख्येचा कोड बनवता येतो.

सोपी व्याख्या

संख्या कोड : प्रत्येक अक्षराच्या जागी त्याचा क्रमांक लिहायचा. शब्दाची किंमत म्हणजे त्या शब्दातील अक्षरांच्या क्रमांकांची बेरीज.

अक्षरांचे क्रमांक

अक्षर	क्रमांक	अक्षर	क्रमांक
A	1	O	15
E	5	T	20
J	10	Y	25

नियम 1

अक्षर = क्रमांक. शब्दाचा कोड म्हणजे क्रमांकांची रांग.

उदा. "CAT" = 3 - 1 - 20.

नियम 2

शब्दाची किंमत = सगळ्या अक्षरांच्या क्रमांकांची बेरीज.

उदा. "CAB" = 3 + 1 + 2 = 6.

नियम 3

कोड दिला तर प्रत्येक क्रमांकाचे अक्षर शोधा. EJOTY च्या खुणा वापरा.

उदा. 8 - 5 - 12 - 16 : H, E, L, P. शब्द "HELP".

नियम 4

बेरीज आणि अक्षर दिले असेल तर वजा करून दुसरे अक्षर शोधा.

उदा. दोन अक्षरांची किंमत 27 आणि एक अक्षर Z (26). दुसरे 27 − 26 = 1 म्हणजे A.

उदाहरण 1 · सोपे

"DOG" ची किंमत किती?

D = 4, O = 15, G = 7.
4 + 15 + 7 = 26.

उदाहरण 2 · मध्यम

"FISH" चा संख्या कोड काय?

F = 6, I = 9, S = 19, H = 8.
उत्तर : 6 - 9 - 19 - 8.

उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

कोड 3 - 15 - 13 - 5 चा अर्थ काय?

3 = C, 15 = O, 13 = M, 5 = E.
उत्तर : COME.

लक्षात ठेवा

EJOTY (5, 10, 15, 20, 25) ची खूण ठेवली की क्रमांक पटकन मिळतात.

सामान्य चूक

10 पेक्षा जास्त क्रमांकांचे दोन अंकी अक्षर वेगळे वाचणे (उदा. 12 ला 1 आणि 2). कोडमध्ये 12 म्हणजे L.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "अक्षर = अंक; अंक = अक्षर."

शॉर्टकट

शब्दाची किंमत काढल्यावर पुन्हा एकदा बेरीज तपासा; एखादे अक्षर चुकले तर बेरीज चुकते.

फरक ओळखा

प्रश्न	कसे सोडवायचे
शब्दाचा कोड	प्रत्येक अक्षराचा क्रमांक लिहा
शब्दाची किंमत	क्रमांकांची बेरीज
कोड दिला, शब्द हवा	प्रत्येक क्रमांकाचे अक्षर शोधा

सरावासाठी प्रश्न

सोपे

1"BAG" ची किंमत किती?
2"CAB" चा संख्या कोड काय?
3कोड 1 - 2 - 3 चा अर्थ काय?

मध्यम

4"BOOK" ची किंमत किती?
5कोड 19 - 21 - 14 चा अर्थ काय?
6"AGE" आणि "EGG" यांपैकी कोणत्या शब्दाची किंमत जास्त?

आव्हानात्मक

7"CAT" आणि "DOG" यांच्या किमतींमध्ये किती फरक?
8दोन अक्षरांची किंमत 27 आहे आणि त्यातले एक अक्षर Z आहे. दुसरे अक्षर कोणते?

उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)

12 + 1 + 7 = 10.
23 - 1 - 2.
3ABC.
42 + 15 + 15 + 11 = 43.
519 = S, 21 = U, 14 = N. उत्तर : SUN.
6AGE = 1 + 7 + 5 = 13. EGG = 5 + 7 + 7 = 19. EGG ची जास्त.
7CAT = 3 + 1 + 20 = 24. DOG = 26. फरक 2.
827 − 26 = 1 म्हणजे A.

शब्दांची अदलाबदल आणि सामाईक शब्दाची युक्ती

रोजच्या जीवनातून

खेळात आपण म्हणतो, "आजपासून पाण्याला दूध म्हणायचे." मग "तहान लागली तर काय पिणार?" असे विचारले की उत्तर "दूध". नावे बदलली तरी वस्तू तीच.

सोपी व्याख्या

या कोडमध्ये शब्द दुसऱ्या शब्दांनी बदललेले असतात. प्रश्नात वस्तू तीच राहते, फक्त तिचे नाव बदलते. दुसऱ्या प्रकारात अक्षरांचे गट वाक्यांसाठी कोड असतात; दोन वाक्यांतील सामाईक शब्द शोधून प्रत्येक शब्दाचा कोड शोधता येतो.

नावांची साखळी

मूळ वस्तू	तिचे नवे नाव
लाल	निळा
निळा	हिरवा
हिरवा	पिवळा
पिवळा	काळा

नियम 1

आधी खरी वस्तू ओळखा, मग तिचे नवे नाव द्या.

उदा. आकाशाचा खरा रंग निळा. निळ्याला हिरवा म्हणतात, म्हणून उत्तर हिरवा.

नियम 2

नवे नाव आणखी बदलत नाही. फक्त एकदाच बदलून थांबा.

उदा. आकाश = निळा = हिरवा. "हिरवा" चे नाव पुन्हा पिवळा करू नका.

नियम 3

दोन वाक्यांत सामाईक शब्द असेल तर त्यांचे सामाईक कोड म्हणजे त्या शब्दाचा कोड.

उदा. "pit mun" = लाल फुल; "mun kal" = फुल सुंदर. सामाईक कोड mun, सामाईक शब्द फुल. म्हणून फुल = mun.

नियम 4

वाक्यात शब्दांचा क्रम बदललेला असू शकतो. कोडचा क्रम नाही, सामाईक कोड पाहा.

उदा. "bu ka sa" आणि "ka ra". सामाईक कोड ka.

उदाहरण 1 · सोपे

लाल = निळा, निळा = हिरवा, हिरवा = पिवळा, पिवळा = काळा. आकाशाचा रंग काय म्हणतात?

आकाश खरे निळे. निळ्याला हिरवा म्हणतात.
उत्तर : हिरवा.

उदाहरण 2 · मध्यम

त्याच कोडमध्ये गवताचा रंग काय म्हणतात?

गवत खरे हिरवे. हिरव्याला पिवळा म्हणतात.
उत्तर : पिवळा.

उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

"ka ra" = आम्ही शाळेत, "ra bu" = शाळेत जातो, "bu ka sa" = जातो आम्ही रोज. "रोज" चा कोड काय?

पहिली आणि दुसरी वाक्ये : सामाईक ra, म्हणजे शाळेत = ra. दुसरी आणि तिसरी : सामाईक bu, म्हणजे जातो = bu.
पहिली आणि तिसरी : सामाईक ka, म्हणजे आम्ही = ka.
तिसऱ्या वाक्यात उरलेला sa = रोज. उत्तर : sa.

लक्षात ठेवा

नाव बदलते, वस्तू बदलत नाही. आधी खरी वस्तू मग नवे नाव.

सामान्य चूक

नाव दोनदा बदलणे. नवे नाव जे असेल तिथेच थांबा.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "खरी वस्तू, नवे नाव; सामाईक शब्द, सामाईक कोड."

शॉर्टकट

तीन वाक्यांत प्रत्येक शब्द एकेकदाच येत असेल तर बाकी सगळे शब्द ओळखून वगळा; उरलेला शब्द हवा तो.

फरक ओळखा

प्रश्न	कसे सोडवायचे
नाव बदलले	खरी वस्तू, मग तिचे नवे नाव
दोन वाक्ये, एकच सामाईक शब्द	सामाईक शब्द = सामाईक कोड
तीन वाक्ये	जोड्या जोडून एकेक शब्द वेगळा करा

सरावासाठी प्रश्न

सोपे

1जर रात्रीला दिवस म्हणतात आणि दिवसाला रात्र म्हणतात, तर आपण झोपतो तेव्हा काय म्हणतील?
2त्याच कोडमध्ये सूर्य दिसतो तेव्हा काय म्हणतील?
3"pit mun" = लाल फुल, "mun kal" = फुल सुंदर. "लाल" चा कोड काय?

मध्यम

4त्याच कोडमध्ये "सुंदर" चा कोड काय?
5"ta mi" = मी खातो, "mi lo" = खातो फळ. "फळ" चा कोड काय?
6जर सफरचंदाला आंबा आणि आंब्याला केळे म्हणतात, तर आंब्याला काय म्हणतात?

आव्हानात्मक

7"ba ro" = तो खेळतो, "di ba" = चेंडू तो, "ma di" = लाल चेंडू. "खेळतो" चा कोड काय?
8लाल = निळा, निळा = हिरवा, हिरवा = पिवळा, पिवळा = काळा. सूर्यफुलाचा रंग काय म्हणतात?

उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)

1झोप रात्री येते. रात्रीला दिवस म्हणतात. उत्तर : दिवस.
2सूर्य दिवसा. दिवसाला रात्र म्हणतात. उत्तर : रात्र.
3pit.
4kal.
5mi दोन्ही वाक्यांत. mi = खातो. मग lo = फळ. उत्तर : lo.
6आंब्याला केळे म्हणतात. उत्तर : केळे.
7ba दोन वाक्यांत (तो), di दोन वाक्यांत (चेंडू). ro = खेळतो, म्हणून उत्तर : ro.
8सूर्यफूल खरे पिवळे. पिवळ्याला काळा म्हणतात. उत्तर : काळा.

मिश्र कोड : एकाआड एक, वाढते पावले आणि जोडी अदलाबदल

रोजच्या जीवनातून

पायऱ्या चढताना कधी एक, कधी दोन पायऱ्या चढतो. तसे काही कोडमध्ये प्रत्येक अक्षराचे पावले वेगळी असतात. नियम समजला की प्रत्येक अक्षर सोडवता येते.

सोपी व्याख्या

मिश्र कोडमध्ये अक्षरानुसार नियम बदलतो : एकाआड एक (+1, −1, +1, −1), वाढते पावले (+1, +2, +3, +4) किंवा जोडी अदलाबदल (शेजारची दोन अक्षरे एकमेकांच्या जागी). नियम शोधायला दोन-तीन अक्षरे तपासा.

मिश्र कोडची उदाहरणे

शब्द	नियम	कोड
BOAT	+1, −1, +1, −1	CNBS
BEAT	+1, +2, +3, +4	CGDX
BOOK	जोडी अदलाबदल	OBKO

नियम 1

एकाआड एक : पहिले, तिसरे अक्षर वेगळ्या नियमाने; दुसरे, चौथे वेगळ्या.

उदा. BOAT : B+1 = C, O−1 = N, A+1 = B, T−1 = S. कोड CNBS.

नियम 2

वाढते पावले : प्रत्येक पुढच्या अक्षराला एक पावले जास्त.

उदा. BEAT : B+1 = C, E+2 = G, A+3 = D, T+4 = X. कोड CGDX.

नियम 3

जोडी अदलाबदल : पहिले आणि दुसरे अक्षर एकमेकांच्या जागी, तिसरे आणि चौथे एकमेकांच्या जागी.

उदा. BOOK : (B, O) → O, B आणि (O, K) → K, O. कोड OBKO.

नियम 4

नियम शोधण्याची चौकट : (1) दिलेल्या जोडीची पावले एकेका अक्षराला काढा. (2) सगळी पावले सारखी असतील तर साधा कोड, वेगळी असतील तर मिश्र. (3) तोच नियम पुढच्या शब्दाला लावा. (4) उत्तर तपासा.

उदा. MAKE = OZMD : M→O (+2), A→Z (−1), K→M (+2), E→D (−1). म्हणजे एकाआड एक +2, −1.

उदाहरण 1 · सोपे

एकाआड एक +1, −1 नियमाने "ROW" चा कोड काय?

R+1 = S, O−1 = N, W+1 = X.
उत्तर : SNX.

उदाहरण 2 · मध्यम

वाढत्या पावल्यांनी (+1, +2, +3, +4) "PLAN" चा कोड काय?

P+1 = Q, L+2 = N, A+3 = D, N+4 = R.
उत्तर : QNDR.

उदाहरण 3 · परीक्षेसारखे

एका कोडमध्ये "MAKE" = "OZMD". त्याच कोडमध्ये "LION" काय?

MAKE : +2, −1, +2, −1.
LION : L+2 = N, I−1 = H, O+2 = Q, N−1 = M. उत्तर : NHQM.

लक्षात ठेवा

मिश्र कोड सोडवताना प्रत्येक अक्षराची पावले वेगळी तपासा. एकाच अक्षरावरून नियम ठरवू नका.

सामान्य चूक

पहिल्या अक्षराचा नियम सगळ्या अक्षरांना लावणे. दुसरे अक्षर तपासले नाही तर एकाआड एक नियम दिसत नाही.

शॉर्टकट

आठवणीची युक्ती : "प्रत्येक अक्षराची पावले तपासा."

शॉर्टकट

शेवटी उत्तराचे अक्षर मोजून पाहा : शब्दात जितकी अक्षरे तितकीच कोडमध्ये असली पाहिजेत.

फरक ओळखा

लक्षण	नियम
सगळी पावले सारखी	साधा कोड
पावले एकाआड एक	एकाआड एक कोड
पावले 1, 2, 3 … अशी वाढतात	वाढते पावले
अक्षरे तीच, जागा बदलली	अदलाबदल कोड

सरावासाठी प्रश्न

सोपे

1एकाआड एक +1, −1 नियमाने "FUN" चा कोड काय?
2जोडी अदलाबदलीने "BOOK" चा कोड काय?
3वाढत्या पावल्यांनी (+1, +2, +3) "MAP" चा कोड काय?

मध्यम

4वाढत्या पावल्यांनी (+1, +2, +3, +4) "SAND" चा कोड काय?
5एकाआड एक +1, −1 कोड "CNBS" चा अर्थ काय?
6जोडी अदलाबदलीने "TEAM" चा कोड काय?

आव्हानात्मक

7एका कोडमध्ये "HAND" = "KZQC" आहे. त्याच कोडमध्ये "FOOT" काय?
8आधी जोडी अदलाबदल, नंतर प्रत्येक अक्षर +1. "PLAY" चा कोड काय?

उत्तरे पाहा (आधी स्वतः सोडवा)

1F+1 = G, U−1 = T, N+1 = O. उत्तर : GTO.
2OBKO.
3M+1 = N, A+2 = C, P+3 = S. उत्तर : NCS.
4S+1 = T, A+2 = C, N+3 = Q, D+4 = H. उत्तर : TCQH.
5C−1 = B, N+1 = O, B−1 = A, S+1 = T. उत्तर : BOAT.
6(T, E) → E, T आणि (A, M) → M, A. उत्तर : ETMA.
7H→K (+3), A→Z (−1), N→Q (+3), D→C (−1). FOOT : F+3 = I, O−1 = N, O+3 = R, T−1 = S. उत्तर : INRS.
8जोडी अदलाबदल : LPYA. प्रत्येक +1 : L→M, P→Q, Y→Z, A→B. उत्तर : MQZB.

संपूर्ण धड्याची झटपट उजळणी

प्रकार	आठवणीची युक्ती
पुढे किंवा मागे सरकवणे	कोड पुढे तर डीकोड मागे
उलट अक्षर	27 वजा क्रमांक
अक्षर = अंक	अक्षर = अंक; अंक = अक्षर
शब्द अदलाबदल	खरी वस्तू, नवे नाव
सामाईक शब्द	सामाईक शब्द, सामाईक कोड
मिश्र कोड	प्रत्येक अक्षराची पावले तपासा

🎯 परीक्षेसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचे मुद्दे

कोडमध्ये प्रत्येक अक्षर किती पावले हलले ते क्रमांकांनी काढा.
Z नंतर A आणि A च्या मागे Z.
उलट अक्षर = 27 − क्रमांक.
शब्दाची किंमत = अक्षरांच्या क्रमांकांची बेरीज (A = 1, B = 2 …).
नावे बदलली तर आधी खरी वस्तू, मग तिचे नवे नाव; नाव फक्त एकदाच बदला.
दोन वाक्यांतील सामाईक कोड म्हणजे सामाईक शब्द.
मिश्र कोडात सगळ्या अक्षरांची पावले तपासा.

🧠 अभ्यासमंत्र

"पावले मोजा, नियम ओळखा; शेवटी तपासा."