धडा १: संविधानाचे कार्य

संविधान २६ जानेवारी १९५० ला लागू झाले आणि तेव्हापासून सरकार त्याच्या तत्त्वांनुसार चालते. लोकशाही म्हणजे फक्त प्रतिनिधी निवडणे नव्हे; तिची तत्त्वे प्रत्यक्ष जीवनात उतरणे म्हणजे राजकीय परिपक्वता.

माहितीचा अधिकार (RTI) म्हणजे सरकारच्या कामाची माहिती मागण्याचा नागरिकाचा हक्क; त्यामुळे सरकार अधिक पारदर्शक होते. नागरिकांना लाभार्थी न मानता त्यांचे हक्क मानणे म्हणजे हक्कांवर आधारित दृष्टिकोन.

सामाजिक न्याय म्हणजे अन्याय करणाऱ्या सामाजिक परिस्थिती दूर करणे आणि सर्वांच्या प्रतिष्ठेची समानता मानणे. जात, धर्म, भाषा, लिंग, जन्मस्थान, वंश, मालमत्ता यांवरून उच्च-नीच भेद संपवणे आणि प्रत्येकाला विकासाची समान संधी देणे हा त्याचा हेतू.

संविधानाचे अर्थ लावताना न्यायव्यवस्था संविधानाचे मूलभूत उद्दिष्ट आणि घटनाकारांचा हेतू लक्षात घेते आणि लोकशाही आणि सामाजिक न्याय-समतेसाठी महत्त्वाची भूमिका बजावते.