लिंगाचे तीन प्रकार
- पुल्लिंग (तो)घोडा, सूर्य, अविनाश
- स्त्रीलिंग (ती)पृथ्वी, गाय, कोकिळा
- नपुंसकलिंग (ते)झाड, गाव, आकाश
लक्षात ठेवा
नामाच्या आधी तो, ती, ते लावून पाहा. जो शब्द नीट बसतो, तेच त्या नामाचे लिंग.
लक्षात ठेवा
नाम एकवचनात घेऊनच तो, ती, ते लावा. अनेकवचनात लावल्यास लिंग चुकू शकते.
लक्षात ठेवा
लिंगानुसार क्रियापद बदलते. जसे : मुलगा हसतो, मुलगी हसते, मूल हसते.
ठरावीक पद्धतीने होणारी स्त्रीलिंगी रूपे
- माळीमाळीण
- कुत्राकुत्री
- वाघवाघीण
- देवदेवी
- पाटीलपाटलीण
- बालकबालिका
- तरुणतरुणी
- चिमणाचिमणी
- लेखकलेखिका
- कोकीळकोकिळा
- कोळीकोळीण
- आजोबाआजी
- शिक्षकशिक्षिका
- गायकगायिका
- गवळीगवळण
- सासरासासू
- राजाराणी
- पतीपत्नी
लक्षात ठेवा
या जोड्यांत पुल्लिंगी शब्दाला थोडा बदल किंवा भर घालून स्त्रीलिंगी रूप होते. जसे : माळी → माळीण, लेखक → लेखिका, कुत्रा → कुत्री.
स्वतंत्र स्त्रीलिंगी शब्द
- भाऊबहीण
- बैलगाय
- बोकडशेळी
- उंटसांडणी
- दीरजाऊ
- वडीलआई
- मोरलांडोर
- नरमादी
- बोकाभाटी/मांजर
- पुत्रकन्या
- नवराबायको
लक्षात ठेवा
या जोड्यांचे स्त्रीलिंगी रूप पूर्णपणे वेगळा शब्द असतो; ते पाठ करावेच लागते.
सजीवांची तिन्ही लिंगे
- तो मुलगा – ती मुलगी – ते मूल
- तो कुत्रा – ती कुत्री – ते पिल्लू
- तो घोडा – ती घोडी – ते शिंगरू
- तो बैल – ती गाय – ते वासरू
- तो मेंढा – ती मेंढी – ते मेंढरू
- तो चिमणा – ती चिमणी – ते पाखरू
- तो रेडा / महिष – ती रेडी / म्हैस – ते रेडकू
इतर नामांची तिन्ही लिंगे
- तो आंबा – ती पपई – ते केळे
- तो चंद्र – ती चांदणी – ते चांदणे
- तो भात – ती भाजी – ते वरण
- तो अंगठा – ती करंगळी – ते बोट
- तो बगीचा – ती बाग – ते फूल
- तो वृक्ष – ती फांदी – ते झाड
- तो देश – ती मातृभूमी – ते राष्ट्र
- तो फळा – ती शाळा – ते पुस्तक
- तो समुद्र – ती लाट – ते पाणी
- तो प्रकाश – ती सावली – ते ऊन
- तो डोंगर – ती दरी – ते टेकाड
- तो सूर्य – ती मेणबत्ती – ते तेज